11 Sınıf İnkılap Tarihi Konuları anlatımı, özetleri. 11. sınıf İnkılap dersine ait işlenecek, araştırılıp öğrenilecek konuların başlıkları, konular ile ilgili bilgiler. 1881’DEN 1919’A MUSTAFA KEMAL 1. MUSTAFA KEMAL’İN AİLESİ VE YAŞADIĞI ÇEVRE Selanik Kenti: Osmanlı Devleti’nin Batılı Yazarlar 2. MUSTAFA KEMAL’İN EĞİTİM HAYATI 3. lgs8. Sınıf T.C İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Video Ders Notları Benim Hocam Yayınları | 9786052779187 Kategoriler KPSS Kitapları Yayınevleri Yazarlar Mağazalar Çok Satanlar Kampanyalar Yeni Çıkanlar Mağaza Aç Sınıfİnkılap Tarihi Ders Notları PDF 2022 Öğrenci GündemiBu derleme, Tarih bölümü mezunlarının genel olarak çalışabileceği alanlar yılından itibaren bugüne kadar 8 Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notlarını bu başlık altında listelenmiş olarak bulabilirsiniz. Tüm içerikler 8. Sınıf İnkılap Tarihi kitap ve ders notlarını kaynak edinerek derlenmiştir. Nisan 7, 2020 0 Sakarya Meydan savaşı’ndan Mudanya Ateşkes A Yaz turizminin en erken Akdeniz'de başlaması. B) Kışları en soğuk olan bölgenin Doğu Anadolu olması. C) Güneşin en geç Gökçeada'da batması. D) Deniz suyu tuzluluğu en az olanın Karadeniz olması. E) Yerel saatin en ileri Doğu Anadolu'da olması. Soru 14. XitD. OSMANLI DEVLETİ HANGİ CEPHEDE? Sosyal bilgiler öğretmenleri için hazırladığım bu özet sosyal bilgiler Osmanlı Devleti Hangi Cephede? Konusunun kitaba sadık kalınarak hazırlanmış özetidir. Birinci Dünya Savaşı’nın nedenleri nelerdir? devrinin gerçekleşmesi sonucu ülkeler bir birleri ile çıkar çatışmasına yarışı içine girmeleri ile ekonomik rekabet hat safhaya ulaştı. ihtilalı sonucu dünya’ya özgürlük , cumhuriyet ve milliyetçilik düşünceleri hakim olmaya sonucu krallık sistemi yıkılmaya yerine cumhuriyet gelmeye .Ayrıca çok uluslu devletlerin içindeki milletler kendi devletini kurmaya başladı Birinci Dünya Savaşı’na katılan devletler Osmanlı Devleti hakkında ne düşünüyorlar ABD 1..Bu devlet denizin ortasında olmasından dolayı her türlü tehlikelerden uzak ve verimli tarım arazileri ve ham madde bolluğu sonucu çok hızlı geliştiler her tarafınla ekonomik ilişki dünyada söz sahibi Devletinde söz sahibi olmak için okul hastane matbaa kurdular AVUSTURYA MACARİSTAN Devleti’nin balkanlardan tamamen çıkarılmasını ve kendilerinin bu bölgeye hakim olmasını istiyorlar. çok uluslu olmalarından dolayı Fransız İhtilali sonucu yayılan özgürlük düşünceleri ile tehlike altına girdiler devletler bağımsız olmak için mücadele bu nedenden dolayı güçsüz ve parçalanmaya yüz tutmak üzeredir bağımsız olmak için veliahttı öldürmesi için çıkan savaşta Ruslar Sırpları desteklemesi sonucu Almanlara sığınırlar. FRANSA devleti ile geçmişte her bakımdan ilişkiler mevcut.Siyasi, ticari dini İhtilal sonucu özgürlük adalet ve milliyetçilik düşünceleri sonucu Osmanlı Devleti bu durumdan son derece fazla etkilenmiş ve Osmanlı Devleti zor duruma düşünceleri sonucu Osmanlı Devleti parçalanmaya başlamıştır ile birlikte yeni sömüreler elde etmek için Osmanlı Devleti’nin topraklarına göz ve başka milletleri kullanarak Osmanlıya baskı yapmışlardır. RUSYA —.Amaçları sıcak denizlere inmek ve İstanbul merkezli büyük bir devlet kurmak. Bunun İçin ele Geçirmek karıştırıp Osmanlıdan koparım sonra ele geçirmek Ermenileri ayaklandırmak. Bunları gerçekleştirmek için akraba oldukları Osmanlı himayesindeki Slav halkı ve ortodoksları kullanmak oldu ALMANYA geçte olsan 1871 birlik oluşturdular ve hızla gelişmelere başladılar. Devleti’ni kullanarak Ortadoğu balkanlarda etkin olma istiyorlardı. devletinde okul demir yolu vb yatırımlar Osmanlı Devletini kendi taraflarına çekip rakipleri olduğu İngiltere Fransa ve Rusya’yı zor durumda bırakmaktı İNGİLTERE buhar gücünü bulup sanayi kuran gelişmiş gemiler yaparak okyonus ötesinde sömürgeler ticaretini ele geçirmişlerdir. yıllar Osmanlı devleti’nin iyiliğinden toprak bütünlüğünden yanaydı ve Osmanlı yı Osmanlı devleti İngiltere’nin ham madde kaynağı ve ürettiği malları satabileceği bir pazar konumundaydı. Devleti’nin himayesinde olan Orta doğu petrol yatakları İngiltere için çok önemli bir yer arz ediyordu sonra politikamızı değiştirdik ve Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü politikamızdan vazgeçti Arapları Osmanlıya karşı ayaklandırdı. İTALYA Birliğini geç devletlerle rekabet edebilmek için sömürge arayışı içine girdi. Osmanlı devleti elinde olan ayrıca kendisine yakın olan Kuzey Afrika Trablusgarp a göz olduğu sırada balkan devletlerini Osmanlı devlet’inden ayrılmak için çıkardığı savaş nedeni ile Uşi antlaşması ile Trablusgarp’ı ele anlar ki Osmanlı Devlet’inden hala toprak alabilmek için büyük devletlerin desteğine ihtiyacı var İttifak Devletleri Devleti İtilaf Devletleri İtalya Başlangıçta İtilaf Devletleri arasında olan italya’ya Batı Anadolu verilmesi vaat edilince İttifak tarafına geçti. Savaş ilerlerken İttifak grubuna ABD Yunanistan, Romanya, Portekiz, geçti Osmanlı Devleti’nin Jeopolitik Öenemi Osmanlı Devleti 3 kıta arasında yer yüzden bütün ticaret yolları Osmanlı devleti üzerinde geçiyordu. -Karadeniz ile Akdeniz’i bir birine bağlıyordu. -İslam dünyasına hakimdi -Petrol bölgeleri Osmanlı Devleti himayesi altında idi. -Hindistana giden yol süveş kanalı Osmanlı Devleti himayesindeydi -Ülke nüfüs olarak madde açısından zengindi. Osmanlı devleti ilk önce İtilaf devletleri arasında yer almaya ticaret ve sömürge yolu üzerinde bulunan Osmanlı Devleti’nin tarafsız olmasını almadı Ayrıca Osmanlı Devleti’nin ileri gelen yöneticilerin Alman hayranı olmasıEnver Paşa Ve kaybettikleri toprakları geri almak için Osmanlı Devleti İtilaf Devletleri yanında savaşa girdi Osmanlı Devleti’nin Savaştığı Bazı Cepheler CephesiDoğu Cephesi Rus ordusu sınırı geçmesi ile bu cephe Devleti’nin amacı orta asyaya kadar ulaşıp Türklerle birlik kurmak fakat soğuk hava şartları sonucu büyük kayıp faciası yaşanmıştır. Cephesi Avrupa’da Almanlara yenilen Rusya İngiltere’den yardım takdirde savaştan çekilecek Ve İngiltere çok güçlü bir ortağıdan bir sebepte Çanakkale boğazını ele geçirip İstanbul’u ele geçirmek ve Osmanlı’yı savaş dılı bırakıp topraklarını amaç için İtilaf Devletleri Çanakkale boğazına yüklendiler boğazdan geçemeyeceklerini anlayıcınca karaya çıkartma yaptılar ve Türklerin Mustafa Kemal Yoğun gayreti üzerine başarısız oldular Cephesi Osmanlı devleti kanal harekatı başarısız böylece sömürge yolunda olan kanal cephesini sağlama almış oldu. İran-Irak Cephesi -Basrayı ele geçiren İngilizler kuzeye doğru harekete geçerler. Zorunlu Göç Neden Ruslar, İngilizler vb itilaf devletleri savaşında Devlet’ine karşı cephesinde Ruslarla iş birliği yapıp Türkleri devleti dışarıda itilaf Devletleri ile İçeride Ermenilerle alınan karar ile Ermeniler savaş bölgesinden uzak olan Suriye civarına zorunlu göçe tabi tutuldu. Sosyal bilgiler 2. ünite Osmanlı Devleti Hangi Cephede özeti sonu KURTULUŞ SAVAŞINDA CEPHELER ÜNİTESİ DERS NOTU KONU ÖZETİ SAVAŞLAR VE SONUÇLARI • İngilizler Musul, İskenderun, Antep ve Kilis’i, Fransızlar ise Adana, Mersin ve Osmaniye’yi işgal etmişlerdi. Gizli antlaş-malara göre Fransa’da kalması gereken Musul İngilizler tarafından işgal edilmişti. Fransa, buna itiraz ederek, Musul karşılığında İngiltere’den Antep, Urfa ve Maraş’ı aldı. Anadolu’da ilk yerel halk direnişi Adana yöresinde Fransız ve Ermenilere karşı başladı. Fransa, 1920’de Maraş ve Urfa’yı boşalttı. Ankara Antlaşması ile de Antep ve Adana’yı terk etti. • Kuva-i Milliye birlikleri ise, Batı Anadolu’da Yunanlılara karşı kuruldu. İzmir’in işgalinden sonra, Ayvalık’tan başlaya-rak tüm Ege’ye yayılan çeşitli direniş cepheleri oluşturuldu. Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri’nde Batı Cephesi’nin kurulması kararlaştırıldı. Sivas Kongresi’nden sonra Kuva-i Milliye birlikleri arasında kumanda birliği sağlanmaya başlandı. Fakat Yunan ilerleyişi kesin bir biçimde ancak düzenli ordunun kurulmasıyla durdurulabildi. DOĞU CEPHESİ • Ermeniler, çeşitli intikam alayları kurarak Doğu Anadolu’da faaliyete başladılar. Olayları incelemek üzere Batılılar, General Harbord başkanlığında bir komisyon kurdular. Harbord Raporu ile Ermeni iddialarının asılsız olduğu ilan edildi. Buna rağmen Ermeniler isteklerinden vazgeçmediler. Doğu İlleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Erzurum Kongresi’ni toplayarak, Ermeni saldırılarına karşı bazı tedbirler aldı. Daha sonra İtilaf Devletleri, Sevr Antlaşması’nı zorla Türk milletine onaylatmak üzere Yunanlılarla birlikte Ermenileri de hare-kete geçirdiler. TBMM Kazım Karabekir’i Doğu Cephesi komutanlığına atadı. Ermeniler yenilerek barış iste-diler Gümrü Antlaşması 3 Aralık 1920 a Kars, Iğdır, Ardahan ve Artvin alınarak, Aras Nehri sınır çizildi. b Ermenistan Sevr’in geçersizliğini kabul etti. c İlişkilerin geliştirilmesi kararlaştırıldı. Sonuç ve Önemi • TBMM’nin ilk askeri ve siyasi başarısıdır. • Doğu cephesi kapandı. Doğu’daki güçlerin bir kısmını diğer cephelere aktarma imkanı oluştu. • Sevr Antlaşması uluslararası düzeyde ilk kez Ermenilerce reddedildi. • Ermeniler Sevr’deki haklarından vazgeçtiler. • TBMM’nin varlığı Ermenilerce tanındı; siyasi etkinliği arttı; güç, otorite ve saygınlığı pekişti. • Ermenilere karşı kazanılan zafer İtalya ve Fransa’nın Anadolu’dan çekilme kararını etkiledi. • Ermenilerden sonra Gürcülerle komşu olundu. Batum sorunundan dolayı bu devletle karşı karşıya gelindi. Not Daha sonra Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Rusya’ya bağlandılar. BATI CEPHESİ • TBMM’nin kurduğu düzenli ordu bu cephede savaşmıştır. Kurtuluş Savaşı’nın kaderini belirleyen muha-rebeler yapılmış, her askeri başarı beraberinde siyasi kazançlar getirmiş, bağımsızlığımız dünya devletle-rine kabul ettirilmiştir. Birinci İnönü Savaşı • Çerkez Ethem, düzenli ordunun kurulmasına karşı çıkarak isyan etti. Daha önce İzmir ve Bursa’yı işgal eden Yunanlılar, bu isyanı fırsat olarak değerlendirerek, Ankara’ya doğru harekete geçtiler. Düzenli ordunun kurulmasını önlemek, yeni yerler işgal etmek, TBMM’nin otoritesini kırmak, güçlerini kanıtlayarak İtilaf Dev-letleri’nden daha çok destek almak istediler. İsmet Paşa komutasındaki düzenli birlikler üstünlük sağladı. Hem Yunan ordusu hem de Çerkez Ethem kuvvetleri yenilgiye uğratıldı 6-10 Ocak 1921. Sonuç ve Önemi • Düzenli ordu ilk sınavını başarıyla verdi. • Halkın ordu ve TBMM’ye güveni arttı. • Çerkez Ethem yenilerek iç güvenlik sağlandı. • Kuva-i Milliye ve Düzenli Ordu taraftarları arasındaki tartışmalar sona erdi. • TBMM’nin kendine olan güveni arttı. Anayasa ve İstiklal Marşı’nı kabul etti. • Sevr’in zorla Türk milletine kabul ettirilemeyeceği anlaşıldı. • S. Rusya, TBMM ile Moskova Antlaşması’nı imzalayarak Misak-ı Milli’yi resmen tanıdı. • İtilaf devletleri arasındaki görüş ayrılıkları açığa çıktı. • İtalya ve Fransa sorunu barış yoluyla çözmeye yönelerek Londra’da bir konferansın toplanmasını İn-giltere’ye kabul ettirdiler. Londra Konferansı • Doğu ve Güney’de kazanılan zaferler, I. İnönü Savaşı’nın kazanılması ve Çerkez Ethem isyanının dağı-tılması, İtilaf Devletleri’nin hesaplarını bozdu. Yunanlılara güvenleri sarsıldı. TBMM ile S. Rusya arasındaki yakınlaşma da kendilerini rahatsız etti. İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılığı arttı. İtalya ve Fransa, sorunu barış yoluyla çözmek ve daha fazla zarara uğramamak için, İngiltere’yi barışa zorladılar. TBMM ve Yuna-nistan’ın katılacağı bir konferans toplamayı başardılar. İtilaf Devletleri, iki taraf arasındaki görüş ayrılığın-dan yararlanmak için, TBMM ve İstanbul Hükümeti’ni birlikte çağırdılar 21 Şubat-12 Mart 1921. • İtilaf Devletleri’nin temel amacı Sevr’i hafifleterek TBMM’ye kabul ettirmek, milli mücadelenin daha da güçlenmesini önlemek ve TBMM – Sovyet Rusya yakınlaşmasını önlemekti. • TBMM, İtilaf Devletleri’nin Sevr’e yönelik emellerini bilmesine rağmen konferansa katıldı. Bu durumu, ta-nınması için bir fırsat olarak değerlendirmek, barıştan yana olduğunu göstermek ve Misak-ı Milli’nin propa-gandasını yapmak için bir fırsat olarak değerlendirmek istedi. • Konferansa, İstanbul Hükümeti adına Tevfik Paşa, TBMM Hükümeti adına da Bekir Sami Bey başkanlı-ğındaki heyetler katıldı. Konferans sırasında Tevfik Paşa’nın sözü TBMM üyelerine bırakması İtilaf Devletle-ri’nin beklentilerini bozdu. TBMM heyeti, Misak-ı Milli sınırları ve kapitülasyonlar konusunda taviz vermeyin-ce herhangi bir antlaşma yapılmadan konferans dağıldı. Sonuç ve Önemi • İtilaf Devletleri TBMM’nin varlığını hukuken kabul ettiler. • TBMM’nin barıştan yana olduğu kanıtlandı; İtilaf Devletleri’nin aleyhteki iddiaları çürütüldü. • Misak-ı Milli resmi olarak Avrupa kamuoyuna anlatıldı ve yapılacak barışın esasları belirtildi. • Osmanlı yönetimi TBMM’nin gücünün önemini anladı. • Batılıların Sevr’den taviz verebileceği anlaşıldı. • İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılıkları arttı. • Rusların TBMM’ye yönelik kuşkuları ortadan kalktı. S. Rusya, TBMM ile Moskova antlaşmasını imzalayarak Misak-ı Milli’yi kabul etti. • Batılıların ulusal bağımsızlığımızı tanımak istemedikleri; dolayısıyla silahlı mücadelenin sürdürülmesi ge-reği açığa çıktı. • Yunan kuvvetleri tekrar saldırıya geçmek üzere toparlanma fırsatı buldular. Moskova Antlaşması 16 Mart 1921 • Ortak düşman karşısında bulunan Sovyet Rusya ile TBMM, dayanışma gereği duydular. I. İnönü Savaşı’nı kazanması ve Londra Konferansı’nda İtilaf Devletleri ile anlaşma yapmaması, Rusya’nın TBMM’ye güvenini artırdı. TBMM ile anlaştı a Her millet kendi geleceğine kendisi karar verir. b Sovyet Rusya Misak-ı Milli’yi tanımaktadır. c İki taraftan birinin tanımadığı bir antlaşmayı diğeri de tanımayacaktır. d Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında yapılmış olan antlaşmalar geçersizdir. e S. Rusya kapitülasyonlardan vazgeçmiştir. f Batum’un Gürcistan’a bırakılması koşuluyla, Gümrü ile çizilen sınır geçerlidir. g Boğazlarla ilgili alınacak kararlar, Türkiye’nin egemenlik haklarını zedelememelidir. Sonuç ve Önemi • I. İnönü Savaşı’nın siyasi sonucudur. • TBMM’nin diplomatik başarısıdır. • S. Rusya Misak-ı Milli’yi kabul etti. • Taraflar birbirlerinin bağımsızlığını tanıdı. • Doğu sınırının güvenliği arttı. • Doğudaki güçlerin bir kısmı batıya aktarıldı. • Fransa ve İtalya’nın Anadolu’yu boşaltma kararı almaları üzerinde etkili oldu. Türk – Afgan Dostluk Antlaşması • Diğer Müslüman devletler gibi, Afganistan da Türk halkının bağımsızlık savaşını desteklemişti. İlişkilerin daha da geliştirilmesi için bir antlaşma yapıldı. Afganistan, TBMM’nin varlığını tanıyan ilk Müslüman devlet oldu. Karşılıklı olarak bağımsızlığa saygı duyma ve emperyalizme karşı işbirliği yapma kararları alındı 1 Mart 1921. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu • I. İnönü Savaşı’ndan sonra, TBMM’nin kendine olan güveni ve devlet kurma azmi arttı. Devletin temel or-ganlarını oluşturmak üzere, “milli egemenlik”, “güçler birliği”, “meclisin üstünlüğü”, “tek meclis” ve “meclis hükümeti” ilkelerine dayanan yeni bir anayasa kabul edildi 1921. İstiklal Marşı’nın Kabulü • I. İnönü Savaşı’ndan sonra devlet kurma azminin artması üzerine milli marş kabul edildi. Yeni Türk dev-leti, milli marşını kabul ederek bağımsız yaşama arzusunu sembolleştirdi 12 mart 1921. İkinci İnönü Savaşı • Londra Konferansı’nda isteklerini diplomatik yolla TBMM’ye kabul ettiremeyen İngilizler, Yunanlıları tekrar harekete geçirerek Sevr’i zorla benimsetmeyi denediler. Yunanlılar da böylece eski yenilginin intikamını al-mayı, güçlerini kanıtlamayı ve yeni yerler işgal etmeyi hedeflediler. Eskişehir ve Afyon üzerinden saldırı başlattılar; fakat, yenildiler. M. Kemal, “Siz orada sadece düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz” diyerek İsmet Paşa’yı kutladı 23 Mart-1 Nisan 1921. Sonuç ve Önemi • TBMM ve orduya duyulan güven pekişti. • Düzenli orduya gönüllü katılımlar arttı. • Batı kamuoyu ve İslam dünyasında yankı yaptı. • İsmet Paşa tümgeneralliğe terfi etti. • İtalya, Anadolu’dan çekilme kararı aldı. • Fransa, TBMM ile anlaşma koşullarını görüşmek üzere Ankara’ya bir temsilci gönderdi. • Not İnönü Savaşları’nın temel işlevi, düşmanı oyalayarak ilerlemesini önlemektir. Ayrıca, düzenli ordu-nun kuruluşu tamamlanmış, İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılığını artırmış, İtalya’nın Anadolu’dan çekilme süreci hızlanmış, Fransa’nın Anadolu üzerindeki ümitleri kırılmıştır. Böylece kesin başarıya ulaşmanın yolu açılmıştır. • Kütahya – Eskişehir Savaşları • İnönü yenilgileri Yunanlılar için onur kırıcı oldu. Tüm güçleriyle saldırarak, intikam almak, güçlerini kanıt-lamak ve Sevr’i zorla kabul ettirmek istediler. İsmet Paşa komutasındaki birlikler kayıp verdi. Ordu toparlanmak üzere Sakarya Nehri’nin doğusuna çekildi 10-25 Temmuz 1921 Sonuç • Kütahya, Eskişehir, Afyon ve Bilecik kaybedildi. • Kuva-i Milliye’ye geri dönme fikri ileri sürüldü. • Fransa, Ankara’ya gönderdiği temsilciyi geri çağırdı; biraz daha beklemeyi uygun gördü. • Daha önce Anadolu’dan çekilmeye karar vermiş olan İtalya, çekilme işlemini yavaşlattı. • Yenilgiden komutanlar sorumlu tutuldu. Tartışmalar Meclis’i bunalımın eşiğine getirdi. • M. Kemal, “Komutan ne kadar değerli olursa olsun, komuta ettiği askeri birlikler gerekli askeri nitelik-lerden yoksunsa eğer, ne o komutan ne de komuta ettiği birlikler başarı kazanamaz.” diyerek komutanla-rı savundu. Kendisine yetki verilirse, ordunun başına geçebileceğini belirtti. • Başkomutanlık Yasası • M. Kemal’e başkomutanlık görevi ve ayrıca üç ay süreyle meclis adına karar alabilme yetkisi verildi. M. Kemal, devlet işlerinde tek başına hareket etme imkanına kavuştu 5 Ağustos 1921. Tekalif-i Milliye Emirleri • Savaş yıllarında devletin gelirleri giderlerini karşılamıyordu. Bu nedenle ordunun ihtiyaçlarını karşılamak zorlaşıyordu. M. Kemal, ordunun ihtiyaçlarını karşılamak üzere, kendisine verilen yetkiyi kullanarak bazı emirler çıkardı. Buna göre • Halk elindeki silah ve cephaneyi üç gün içinde teslim edecek. • Her ev bir çift çorap ve çamaşır verecek. • Tüm demirci, dökümcü ve marangozlar ordunun emrine alınacak. • Taşıtı veya binek hayvanı olanlar her ay yüz kilometre askeri taşımacılık yapacak. • Tarım ürünlerinin yüzde kırkına, bedeli sonradan ödenmek üzere el konacak. • Her ilçede bir Tekalif-i Milliye Komisyonu kuruldu. Emirlerin uygulanması için İstiklal Mahkemeleri gö-revlendirildi. Ordunun ihtiyaçları halktan temin edilerek, ordu yeni savaşa hazırlandı. Sakarya Savaşı • Yunanlılar, Ankara’yı ele geçirmek üzere harekete geçtiler. M. Kemal, “Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır; o satıh bütün vatandır” diyerek, ilk kez uygulanan bir savaş taktiğiyle Yunan taarruzunu kırdı 23 Ağustos-12 Eylül 1921. Sonuç ve Önemi • M. Kemal, mareşal rütbesi ve gazi ünvanı aldı. • Taarruz üstünlüğü TBMM tarafına geçti. • İngiltere’de yönetime karşı muhalefet arttı. • TBMM’nin uluslararası siyasi etkinliği arttı. • İngilizlerle esir değişimi konusunda anlaşıldı. • Sovyet cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması imzalandı. • Yunanistan Megali İdea’ya ulaşamayacağını anladı. • İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılığı iyice pekişti; aralarındaki siyasi birlik bozuldu. • İtalya Anadolu’dan tamamen çekildi. • Fransa ile Ankara Antlaşması imzalandı. • İtalya ve Fransa’nın geri çekilmesiyle siyasi alanda yalnız kalan İngilizler, TBMM’ye ateşkes çağrısında bulundular. Kars Antlaşması 13 Ekim 1921 • TBMM ile Sovyet cumhuriyetlerinden Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan arasında imzalandı. • Moskova’nın bir tekrarı ve tasdiki niteliğindedir. • Doğu sınırını kesin bir çözüm ve güvenceye kavuşturdu. • Uluslararası alanda birlikte hareket edilmesi kabul edildi. Ankara Antlaşması 20 Ekim 1921 İmzalanmasına etki eden faktörler • Fransa’nın güneydeki direnişi kıramaması, • Ermeni ve Yunanlıların yenilgiye uğratılması, • TBMM’nin Sovyet Rusya ile yakınlaşması, • Sakarya Savaşı’nın kazanılması, • Fransız kamuoyunda tepkinin artması. Yapılan antlaşmaya göre a Hatay dışında bugünkü Suriye sınırı belirlendi. b Boşaltılan yerlerde genel af ilan edildi. c Savaş esirleri serbest bırakıldı. d Hatay’da resmi dilin Türkçe olması ve Türklere kültürel hakların tanınması kabul edildi. Sonuç ve Önemi • Diplomatik bir başarıdır. İlk kez bir İtilaf devleti Misak-ı Milli’yi resmen tanıdı. • İtilaf Devletleri arasında bölünme yaşandı. • İngiltere, Türk devletinin daha da güçleneceğinden korkarak antlaşmayı önlemeye çalıştı. • Güney sınırındaki savaş sona erdi. Buradaki birlikler batıya aktarıldı. • Misak-ı Milli’ye aykırı bir biçimde Hatay ülke sınırları dışında kaldı. • Dış siyasette güçlü olmanın içte de güçlü olmaya bağlı olduğu kanıtlandı. İtilaf Devletleri’nin Barış Önerisi • Anlaşma Devletleri, Türkiye ile Yunanistan’a bir ateşkes önerisi verdiler 22 Mart 1922 • Taraflar ordularını araç ve gereç yönünden güçlendirmeyecekler. • İki taraf birlikleri arasında askerden arındırılmış bir bölge olacak. • Müttefikler arası bir komisyon Türk ordusunu ve askeri durumunu denetleyecek. • Türk tarafı, barıştan yana olduğunu; fakat, denetim altına girmeyi kabul etmeyeceğini, bunun egemenlik ve bağımsızlık haklarımıza aykırı olduğunu Anlaşma Devletleri’ne bildirdi. Büyük Taarruz 26 Ağustos – 18 Eylül 1992 • M. Kemal, Sakarya Savaşı’ndan sonra büyük bir gizlilik içerisinde taarruz hazırlığı başlattı. Doğu ve gü-neydeki birlikler Batı Anadolu’ya kaydırıldı. Orduya taarruz eğitimi verildi. Dışarıdan silah ve malzeme alındı. İstanbul’dan Anadolu’ya silah ve cephane kaçırıldı. Halkın fedakarlık yapması ve tüm imkanlarını seferber etmesi istendi. • M. Kemal, aldığı tedbirleri Meclis’te anlattı. Meclis’in kendisine olan güveni arttığı için Başkomutanlık gö-revi süresiz olarak uzatıldı. • M. Kemal, 26 Ağustos’ta taarruz emri verdi. 30 Ağustos’ta Dumlupınar Meydan Muharebesi kazanılarak Yunan kuvvetleri bozguna uğratıldı. Türk kuvvetleri 9 Eylül’de İzmir’i, 18 Eylül’de Bursa’yı işgalden kurtardı-lar. Anadolu toprakları Yunanlılardan temizlendi. Sonuç ve Önemi • Ulusal kurtuluş mücadelesinde bir dönüm noktasıdır. • Muharebeler dönemi kapandı, diplomatik mücadele dönemi başladı. • İtilaf Devletleri koşulsuz olarak bağımsızlığımızı tanımak zorunda kaldılar. • Türk halkının hürriyet ve bağımsızlık düşüncesi gerçekleşti. • Doğu Trakya yöresini savaşmadan kurtarma imkanı doğdu. • İngiltere, TBMM kuvvetlerinin Marmara Bölgesi’ne girmesi halinde Türklerle savaşacağını duyurdu. Fakat, savaşı göze alamadı. Çünkü • Yunan kuvvetleri Anadolu’dan atılmıştı. • İngiltere sömürgelerinden destek alamıyordu. • İtalya ve Fransa İngiltere’ye destek vermeyeceklerini açıklamışlardı. • İngiliz kamuoyunun hükümete karşı tepkisi artmıştı. • M. Kemal, Rusya’nın da işe karışabileceğini ileri sürerek İngiltere’yi diplomatik alanda zor durumda bı-rakmıştı. • Tüm bu nedenlerle, İngiltere tek başına mücadele etmeyi göze alamadı. • İngiliz Hükümeti, Fransa ve İtalya’nın da etkisiyle, TBMM ile görüşmeyi kabul etti. Görüşmelere Yunanis-tan ve Osmanlı temsilcileri katılmadılar. Yunanistan, görüşmelere katılmamakla, Anlaşma Devletleri’ne kar-şı tepkisini dile getirmek istedi. İtilaf Devletleri ile TBMM arasında Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. Böylece, Lozan Barış Antlaşması’na giden yol açıldı. Mudanya Ateşkes Antlaşması 11 Ekim 1922 a 15 Ekim’den itibaren Türk-Yunan savaşı sona erecektir. b İstanbul ve Boğazlar, Büyük Millet Meclisi Hükümeti yönetimine bırakılacaktır. c İtilaf Devletleri’nin askerleri Lozan Antlaşması’na kadar İstanbul’da kalacak, antlaşmadan altı hafta sonra İstanbul boşaltılacaktır. d Yunanistan, Doğu Trakya’yı Meriç Nehri’nin sol sahiline kadar olan bölgeyi on beş gün içerisinde boşal-tacaktır. e Doğu Trakya’nın devir-teslim işlemi, İtilaf Devletleri’nin aracılığıyla, otuz gün içinde yapılacaktır. f Lozan Konferansı’nın bitimine kadar Türkler Doğu Trakya’da sekiz bin asker bulunduracaktır. Sonuç ve Önemi • Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleştirildi. Doğu Trakya savaşılmadan kurtarıldı. Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli geri alındı. • Yunanlılar Anadolu üzerindeki ideallerini gerçekleştiremediler. • İngiltere’de hükümet değişikliği oldu. Hükümet istifa etmek zorunda kaldı. • İstanbul ve Boğazlar bölgesinin TBMM’ye bırakılması, Osmanlı Devleti’nin hukuken sona ereceğini açığa çıkardı. • Askeri mücadele dönemi kapandı, siyasi mücadele dönemi başladı. • Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanma süreci başladı. • İtilaf Devletleri varlığımızı ve bağımsızlığımızı tanımak zorunda kaldılar. NotDamat Ferit görevden ayrıldı. Tevfik Paşa hükümeti kuruldu. İstanbul yönetimi TBMM ile yakınlaşma ge-reği duydu, TBMM’ye işbirliği çağrısı yaptı. Fakat, başından beri milli mücadeleye karşı cephe almış olan bir yönetimle birlikte çalışılamayacağı için, TBMM bu öneriyi kabul etmedi ve bir süre sonra saltanatı kaldırdı. TC İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Etkinlik ve Çalışma Kağıtları TC İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Etkinlik ve Çalışma Kağıtları kategorisinde 2022-2023 eğitim öğretim yılına ait dosya ve dokümanlarını bulabilirsiniz. Dosya ve dokümanlar için aşağıdan seçiminizi yapıp indirebilirsiniz. İnkılap Tarihi Milli Uyanış Konu Testi - 1 2019 - inkılap tarihi milli uyanış konu testi-1 - GönderenSıla İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Kısa Not 2019 - inkılap tarihi bir kahraman doğuyor kısa not - GönderenKamile İnkılap Tarihi Milli Uyanış Konu Çalışma Kağıtları ve Testler 2019 - inkılap tarihi milli uyanış konu çalışma kağıtları ve testler - GönderenBeyzanur İnkılap Tarihi Milli Uyanış Bulmaca Çalışma Kağıdı 2019 - inkılap tarihi milli uyanış bulmaca çalışma kağıdı - GönderenAli İnkılap Tarihi Milli Uyanış Çalışma Kağıdı Kağıdı 2019 - inkılap tarihi milli uyanış çalışma kağıdı kağıdı - GönderenBarış İnkılap Tarihi Savaşının Nedenleri Test 2019 - inkılap tarihi savaşının nedenleri test - GönderenHilal Savaşı Osmanlının Savaştığı Cepheler Şema 2019 - savaşı osmanlının savaştığı cepheler şema - GönderenNehir Kurtuluş Savaşı Cepheler Çalışma Kağıdı 2019 - kurtuluş savaşı cepheler çalışma kağıdı - GönderenYelda İnkılap Tarihi İn Hayatı ve Kişisel Özellikleri Etkinlikler 2019 - İnkılap Tarihi in Hayatı ve Kişisel Özellikleri Etkinlikler - GönderenSerkan Milli Uyanış Çalışma Kağıdı Kağıdı ve Test 2019 - milli uyanış çalışma kağıdı kağıdı ve test - GönderenUmut İnkılap Tarihi Milli Uyanış ve Yurdumuzun İşgali Test Soruları 2019 - inkılap tarihi milli uyanış ve yurdumuzun işgali test soruları - GönderenEsraa İnkılap Tarihi Havza ve Amasya Genelgesi Çalışma Kağıdı 2019 - inkılap tarihi havza ve amasya genelgesi çalışma kağıdı - GönderenEmre İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Boşluk Doldurma Çalışma Kağıdı 2019 - inkılap tarihi bir kahraman doğuyor boşluk doldurma çalışma kağıdı - GönderenHasan İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Test Soruları 2019 - inkılap tarihi bir kahraman doğuyor test soruları - GönderenBarış Milli Uyanış Çalışma Kağıdı 2019 - milli uyanış çalışma kağıdı - GönderenRukiye İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Labirent Bulmaca Çalışma Kağıdı 2019 - inkılap tarihi bir kahraman doğuyor labirent bulmaca çalışma kağıdı - GönderenSerdal İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Ünitesi Değerlendirme Testi 2019 - inkılap tarihi bir kahraman doğuyor ünitesi değerlendirme testi - GönderenOnur İnkılap Tarihi Başında Osmanlı Devleti Test 2019 - inkılap tarihi 20. yüzyıl başında osmanlı devleti test - GönderenSerkan İnkılap Tarihi Yararlı ve Zararlı Cemiyetler Kongreler Etkinlik Kağıdı 2019 - İnkılap Tarihi Yararlı ve Zararlı Cemiyetler Kongreler Etkinlik Kağıdı - GönderenHafsa İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Doğru Yanlış ve Boşluk Doldurma Etkinlik Kağıdı 2019 - İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Doğru Yanlış ve Boşluk Doldurma Etkinlik - GönderenSıla İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Ünite Testi - 2 2019 - inkılap tarihi bir kahraman doğuyor ünite testi-2 - GönderenOnur İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Ünite Testi - 1 2019 - inkılap tarihi bir kahraman doğuyor ünite testi-1 - GönderenSerkan İnkılap Tarihi Boşluk Doldurma Soruları 2019 - inkılap tarihi boşluk doldurma soruları - GönderenFatma İnkılap Tarihi Savaşı Cepheler Doğru Yanlış ve Boldurma Çalışma Kağıdı 2019 - inkılap tarihi savaşı cepheler doğru yanlış ve boldurma çalışma kağıdı - GönderenCemre İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Bulmaca Çalışma Kağıdı 2019 - inkılap tarihi bir kahraman doğuyor bulmaca çalışma kağıdı - GönderenBarış İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Ünite Çalışma Kağıdı 2019 - inkılap tarihi bir kahraman doğuyor ünite çalışma kağıdı - GönderenHilal İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Test - 2 2019 - İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Test-2 - Gönderenİsak İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Test - 1 2019 - İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor Test-1 - GönderenÖmer İnkılap Tarihi Demokratikleşme Çabaları Etkinliği - 2 2018 - inkılap tarihi demokratikleşme çabaları etkinliği-2 - GönderenKamile İnkılap Tarihi Demokratikleşme Çabası Çalışma Kağıdı Kağıdı 2018 - inkılap tarihi demokratikleşme çabası çalışma kağıdı kağıdı - GönderenAysel İnkılap Tarihi Demokratikleşme Çabaları Etkinliği 2018 - inkılap tarihi demokratikleşme çabaları etkinliği - GönderenBarış İnkılap Tarihi Kurtuluş Savaşı Milli Mücadele Dönemi Bulmaca Çalışma Kağıdı 2018 - inkılap tarihi kurtuluş savaşı milli mücadele dönemi bulmaca çalışma kağıdı - GönderenRaziye İnkılap Tarihi İlkeler Eşleştirme Çalışma Kağıdı 2018 - inkılap tarihi ilkeler eşleştirme çalışma kağıdı - GönderenOnur İnkılap Tarihi Demokratikleşme Çabaları Ünite Çalışma Kağıdı 2018 - inkılap tarihi demokratikleşme çabaları ünite çalışma kağıdı - GönderenDidem İnkılap Tarihi Genel Tekrar Testi 2018 - inkılap tarihi genel tekrar testi - GönderenArif Erdem İnkılap Tarihi Genel Tekrar Testi - 2 2018 - inkılap tarihi genel tekrar testi-2 - GönderenNezaket İnkılap Tarihi Çıkmış Sorular 2018 - inkılap tarihi çıkmış sorular - GönderenSena İnkılap Tarihi Ya İstiklal Ya Ölüm Ünite Testi ve Cevapları 2018 - inkılap tarihi ya istiklal ya ölüm ünite testi ve cevapları - GönderenSerkan İnkılap Tarihi İnkılaplar Testi ve Cevapları 2018 - inkılap tarihi inkılaplar testi ve cevapları - GönderenFatma Gökİnkılap Tarihi Genel Tarama Testleri 2018 - 2019İnkılap Tarihi Genel Tarama Testleri - GönderenBahar Alkaç Sayfalar ◄Önceki[ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ]Sonraki ► »» 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notlarını bu başlık altında listelenmiş olarak bulabilirsiniz. Tüm içerikler 8. Sınıf İnkılap Tarihi kitap ve ders notlarını kaynak edinerek derlenmiştir. Nisan 7, 2020 0 Sakarya Meydan savaşı’ndan Mudanya Ateşkes Antlaşması’na Mustafa Kemal Yazar dilimiz Sakarya Meydan Savaşı 23 Ağustos – 13 Eylül 1921 Yunan ordusu, Kütahya-Eskişehir Savaşlarında elde ettiği başarının verdiği moralle Türk ordusuna… Nisan 7, 2020 0 Başkomutanlık Yasası ve Tekalif-i Milliye Emirleri Yazar dilimiz Kütahya-Eskişehir Savaşlarında alınan yenilgi ve ordunun Sakarya Irmağı’nın doğusuna çekilmesi, mecliste tartışmalara neden olmuştu. Bazı milletvekilleri yenilgiden Mustafa Kemal’i sorumlu… Nisan 4, 2020 0 Milli Mücadele Dönemi’nde Doğu ve Güney Cepheleri Yazar dilimiz Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra ordunun dağıtılması ve Osmanlı yönetiminin işgallere karşı tedbir alamaması, işgallerin artarak devam etmesine neden oldu. İtilaf… Nisan 4, 2020 0 Sevr Antlaşması Maddeleri ve Önemi Nedir? Kısaca Yazar dilimiz I. Dünya Savaşı’ndan yenik ayrılan devletlerle yapılan barış antlaşmalarının esasları Paris Barış Konferansı’nda belirlenmiş ve antlaşmalar imzalanmıştı. 1920 yılına gelinmesine… Nisan 4, 2020 0 Misakı Milli’nin Kabulü ve Büyük Millet Meclisinin Açılması Yazar dilimiz Amasya Görüşmeleri’nde açılması kararı alınan Mebusan Meclisi için ülke genelinde seçimler yapıldı. Anadolu’dan genellikle Müdafaa-i Hukuk yanlısı milletvekilleri seçildi. Erzurum… Nisan 4, 2020 0 Temsil Heyeti’nin Ankara’ya Gelişi 27 Aralık 1919 Yazar dilimiz Temsil Heyeti’nin Ankara’ya Gelişi, konu anlatımı 8. Sınıf İnkılap Tarihi kitap ve ders notları kullanılarak derlenmiştir. Amasya Görüşmeleri’nde Mebusan Meclisinin… Nisan 4, 2020 0 Amasya Görüşmeleri 20-22 Ekim 1919 Yazar dilimiz Amasya Görüşmeleri konu anlatımı 8. Sınıf İnkılap Tarihi kitap ve ders notları kullanılarak derlenmiştir. Amasya Görüşmeleri ve Alınan Kararlar Temsil… Nisan 2, 2020 0 Erzurum Kongresi ve Maddeleri Kısaca Yazar dilimiz Erzurum Kongresi Maddeleri konu anlatımı 8. Sınıf İnkılap Tarihi kitap ve ders notları kullanılarak derlenmiştir. Erzurum Kongresi Mustafa Kemal, 3… Mart 30, 2020 0 Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı Milli mücadele Yolundaki İlk Adım Yazar dilimiz Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı, konu anlatımı 8. Sınıf İnkılap Tarihi kitap ve ders notları kullanılarak derlenmiştir. Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı… Mart 30, 2020 0 Kuvâ-yı Millîye Hareketi Nedir? Ne demektir? Yazar dilimiz Kuvâ-yı Millîye Hareketi, konu anlatımı 8. sınıf İnkılap Tarihi kitap ve ders notları kullanılarak derlenmiştir. Kuvâ-yı Millîye, millî kuvvetler demektir.… Mart 29, 2020 0 Mondros Ateşkes Antlaşması’nın İmzalanması ve Uygulanması Yazar dilimiz Mondros Ateşkes Antlaşması’nın İmzalanması ve Uygulanması, konu anlatımı 8. Sınıf İnkılap Tarihi kitap ve ders notları kullanılarak derlenmiştir. I. Dünya… Mart 28, 2020 0 1. Dünya Savaşında Osmanlı Devleti ve Savaştığı Cepheler Yazar dilimiz Dünya Savaşında Osmanlı Devleti ve Savaştığı Cepheler, Konu anlatımı 8. Sınıf İnkılap Tarihi Kitap ve Ders notları kullanılarak derlenmiştir. 1.… Yazı dolaşımı 1 2 Sonraki İnkılap Tarihi Dersi 2. Ünite Ders Notları 12. Sınıf İnkılap Tarihi Milli Mücadele Ünitesi adı ile anılan 2. Üniteye ait ders Notlarını burada paylaşacağız. Kurtuluş Savaşının anlatıldığı bu Ünite de başlıca Mondros ateşkes anlaşması Kongreler ve Savaşlar dönemi anlatılmaktadır. Bu Üniteyi Desteklemek için Milli Mücadele Ünitesi Konu Tarama Testleri ve Milli Mücadele Ünitesi Kitap Cevaplarına bakmanızı tavsiye ederiz. Milli Mücadele dönemi Kısa özet bilgiler İnkılap Tarihi Yazılı Sorularında da işinize yarayacaktır. Milli Mücadele Ünitesi PDF olarak eklemek zaman kaybı olduğu için buradan yaralanmanız daha menfaatinize olacaktır. İnkılap Tarihi Dersi 2. Ünite Milli Mücadele Ders Notları MİLLÎ MÜCADELE 2. 1. İŞGALLERİN BAŞLAMASI VE MİLLÎ MÜCADELE’YE HAZIRLIK Ateşkes Dönemi – I. Dünya Savaşı’nın yenik devletlerine imzalatılacak olan barış anlaşmalarının hazırlanması için toplanan Paris Barış Konferansı’nda İzmir ve çevresinin Yunanistan tarafından işgal edilmesi kararlaştırılmıştı. – İtilaf Devletleri, Paris Barış Konferansı’ndan önce, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasının hemen ardından antlaşmanın 7. maddesine dayanarak işgallere başlamışlardı. – İlk olarak Musul, İngilizler tarafından işgal edilmişti. – Fransızlar da Hatay’ın Dörtyol ilçesini işgal etmişlerdi. – Fransızlara karşı, silahlı ilk halk direniş hareketi de başlamıştı. İzmir’in İşgali 15 Mayıs 1919 – İngiltere’nin büyük desteği neticesinde Paris Barış Konferansı’nda, Yunan ordusunun İzmir’i işgali kararlaştırıldı. – İstanbul Hükûmeti’ne bu işgalin Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. maddesi gereğince yapılacağı bildirildi. – Damat Ferit Paşa Hükûmeti’nden gelen emirler gereği, İzmir Valisi İzzet Bey ve Kolordu Komutanı Ali Nadir Paşa’dan işgal hareketine karşı koymamaları ve işgal kuvvetlerine karşı gereken kolaylığın gösterilmesi istendi. -15 Mayıs 1919 sabahında, bir İngiliz gemisinin desteğindeki Yunan ordusu İzmir’e asker çıkardı. – Hukuk-u Beşer gazetesi yazarı Hasan Tahsin, silahını ateşleyerek Yunan bayrağını taşıyan askeri vurdu. – İzmir’de ilk silahlı direniş başlarken Hasan Tahsin de şehit düştü. – Yunanlılar, Aydın, Nazilli, Akhisar ve Ayvalık’ı işgal etti. Kuvay-ı Millîye Direnişi Bağımsızlık Ruhu – Kuvay-ı Millîye, Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra, vatanı işgal eden düşmanla ve azınlık faaliyetlerine karşı çarpışan silahlı grupları ve onlara maddi, manevi ya da fikirsel yardımda bulunan herkesi kapsamaktadır. -Vatanseverlerin işgal kuvvetlerine ve azınlık çetelerine karşı ülkenin değişik yerlerinde oluşturdukları bu direniş birlikleri, yani Kuvay-ı Millîye birlikleri, yerel halk kahramanlarının liderliğinde, gönüllülük esasına göre oluşmuştu. – Bir merkezden idare edilmedikleri gibi, her türlü ihtiyaçlarını da bölgelerindeki halktan temin ediyorlardı. -Özellikle Ege Bölgesi’nde, Karadeniz’de ve Güney Cephesi’nde; Ethem, Demirci Mehmet Efe, Yörük Ali Efe, Şahin Bey, Kara Fatma ve İpsiz Recep isimleri öne çıkan yerel halk kahramanlarıdır. -İşgallere karşı ilk direniş hareketi, 19 Aralık 1918’de Fransızlara karşı, Güney Cephesinde, Hatay’ın Dörtyol ilçesinde başladı. Cemiyetler Direniş ve Kurtuluş Yolları Arayışı – İtilaf Devletleri bir yandan işgal ettikleri yerleri genişletirken, diğer yandan da Anadolu ve Trakya’da bağımsızlık elde etme emeliyle harekete geçen azınlıkları kışkırtıyor ve kullanıyorlardı. Bu girişimlere karşı kurulan Müdafaa-iHukuk-u Millîye Cemiyetleri ile bir taraftan siyasi faaliyetler başlarken, diğer taraftan Kuvay-ı Millîye adı altında askerî kurumlar oluşturulmaya başlandı. -Kuruluş amaçları yönünden ele alındığında üç grup cemiyet oluştu. I-Azınlıkların Kurduğu Cemiyetler – Rum, Ermeni ve Museviler tarafından kurulan bu cemiyetlerin ortak amacı, dağılan Osmanlı İmparatorluğu topraklarından pay almak ve kendi devletlerini kurmaktı. Mavr-i Mira Kara Gün Cemiyeti – Megalo İdea Büyük Ülkü amacıyla hareket ediyordu. Ana hedefi Bizans İmparatorluğu sınırlarına yeniden ulaştırmaktı. – Yunan Kızılhaçı, Göçmenler Cemiyeti ve Rum İzcilik Okulu tarafından destekleniyordu. Etnik-i Eterya – 1821’de Yunan isyanını Patrikhane ile birlikte çıkaran cemiyettir. – Mütareke Dönemi’nde Batı Anadolu’da Rum nüfusunun artırılması ve Trabzon dolaylarında Pontus Rum Devleti’nin kurulması için çalışmıştır. Pontus Rum Cemiyeti – Doğu Karadeniz kıyılarında bir Pontus Devleti kurulması düşüncesi, Yunanistan’ın bağımsızlığını elde ettiği yıllara kadar gitmektedir. – Yunan Megalo İdeası’nın Büyük Ülkü hedeflerinden biridir. – Misyonerlik faaliyetleri de yürüten Merzifon Amerikan Kolejinin etkisiyle 1904’te Pontus Cemiyeti kuruldu. – İstanbul’daki Fener Rum Patrikhanesi ve ona bağlı kiliseler, Pontus Devleti kurma girişimine hız verdiler. – Ruslar, Rum çetelerinin de yardımıyla Trabzon başta olmak üzere Karadeniz Bölgesi’nin bir kısmını işgal ettiler. – Pontus sorunu, Lozan Barış Antlaşması ile tarihe karışmış olmasına rağmen, Yunanistan yapay olarak Pontus meselesini gündeme getirmeye devam etmiştir. – 1985 yılından itibaren sözde “Pontus Soykırımı” iddialarına hız vermiş, 19 Mayıs gününü sözde “Pontus Soykırımı’nı Anma Günü” olarak kabul eden tarihî gerçeklerle uyuşmayan bir yasa çıkarmıştır. Taşnak Sütyun ve Hınçak Cemiyetleri – Amaçları Doğu Anadolu’da ve Çukurova yöresinde Ermeni Devleti kurmaktı. – Ermeni Patriği Zaven Efendi tarafından yönetilen Hınçak Komitesi, Mavri Mira Cemiyeti ile de iş birliği yaptı. Alyans İsrailit ve Makabi Cemiyetleri – Bu cemiyetlerin amacı Filistin’de İsrail Devleti’nin kurulmasını sağlamaktı. – Osmanlı Devleti’nde yaşayan Yahudilerin ticari çıkarları için uğraşmıştır. II. Millî Varlığa Düşman Cemiyetler – Millî varlığa düşman cemiyetlerin çoğu İtilaf Devletleri’nin, özellikle de İngilizlerin desteğiyle kurulmuş ve yönlendirilmişlerdir. – Halkın gücüne dayanarak bağımsızlığın sağlanabileceğine inanmadıkları için İstanbul Hükûmeti’nin politikalarını desteklemişler ya da güçlü bir devletin manda ve himayesini istemişlerdi. Kürt Teali Cemiyeti – İngilizlerin desteği ile İstanbul’da kurulan bu cemiyetin amacı, bağımsız bir Kürt devleti Teali Cemiyeti – İstanbul’da bazı medrese hocaları önderliğinde kurulan bu cemiyetin amacı, hilafet ve saltanatı güçlendirerek kurtuluşu sağlamaktı. Wilson Prensipleri Cemiyeti – Halide Edip, Ahmet Emin, Refik Halit gibi Osmanlı aydınları tarafından kurulan cemiyet, kurtuluşun ancak Amerika mandasına girmekle mümkün olabileceğini savunuyordu. İngiliz Muhipleri Cemiyeti – İngilizlerin desteği ile İstanbul’da kurulmuştur. – Sadrazam Damat Ferit Paşa ve bazı devlet adamlarınca desteklenmiştir. – Cemiyetin ana gayesi, Osmanlı ve İngiliz dostluğunu güçlendirmek ve İngiltere’nin koruyuculuğu altına girmeyi sağlayabilmektir. Hürriyet ve İtilaf Fırkası – 1911’de İttihat ve Terakki’ye karşı olanların kurduğu partidir. – Anadolu’da başlayan kurtuluş hareketini İttihatçıların işi olarak gördükleri için bu harekete karşı çıkmışlardır. Sulh ve Selamet-i Osmani Fırkası – Ulemadan bir grup tarafından İstanbul’da kurulmuştur. – Ülkenin kurtuluşunun ancak padişah ve halifenin emirlerine mümkün olacağını savunmuşlardır. III. Millî Cemiyetler – İtilaf Devletleri, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. Maddesini hukukî dayanak göstererek, ülkenin çeşitli yerlerine asker çıkarmaya başladılar. Bu gelişmelerden cesaret alan azınlıklar da kendi emelleri doğrultusunda harekete geçerek, Türklere karşı taşkınlıklarını arttırdılar. İstanbul Hükûmeti’ nin bu duruma sessiz kalması karşısında Türk aydınları harekete geçtiler. Vatanı koruma ve bağımsız yaşama isteği doğrultusunda cemiyetler kurdular. Bölgesel amaçlı kurulan bu cemiyetlerin ortak bazı özellikleri şunlardır 1. Bölgelerinin Türklüğünü kanıtlamak çabasındaydılar. Bunun için de tarihsel gerçeklerle birlikte nüfus çoğunluğuna önem vermişlerdir. 2. Wilson İlkeleri’nin 12. Maddesinden yararlanmak istemişlerdir. 3. Bölge halkının desteğini ve birliği sağlamak için geniş katılımlı kongreler düzenlemişlerdir. 4. Haklarını savunmak, isteklerini iletmek için Paris Barış Konferansı’na ve İstanbul’daki İtilaf Devletleri temsilcilerine heyetler göndermişlerdir. 5. Bölgelerini işgalcilere ve azınlıklara karşı savunmuşlardır. Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti 1918 – Merkezi Edirne’dir. – Amacı Trakya’daki Rum taşkınlıklarını engellemek, bu bölgenin Yunanistan’a katılmasını engellemektir. – Edirne ve Lüleburgaz’da kongre yapmışlardır. – Trakya’da bağımsız bir Türk devletinin kuruluşunu gerçekleştirmişler, sonra Anadolu hareketine Basın yolu ile Trakya’nın Türk yurdu olduğunu duyurmaya çalışmışlardır. Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti – Merkezi İstanbul’dadır. Anadolu’nun doğusunda bir Ermeni Devleti kurulması planlarını önlemek ve bölge halkının haklarını savunmak için mücadele etmişlerdir. – Erzurum Kongresi, bu cemiyet tarafından düzenlenmiştir. İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti – İzmir’de kurulmuştur. – İzmir ve Ege Bölgesi’nin Türklere ait olduğunu dünyaya kanıtlamak ve bölgenin Yunanistan’a verilmesini önlemek amacıyla mücadele etmiştir. İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti – Önce Müdafaa-i Hukuk adını taşıyan bu cemiyet, İzmir’in Yunanistan tarafından işgal edileceğinin öğrenilmesi üzerine kurulmuştur. Bu işgale karşı silahlı mücadeleyi başlatmıştır. Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Millîye Cemiyeti – Trabzon ve civarının Rumlara verilerek bu bölgede Pontus Rum Devleti’nin kurulmasını önlemek; işgallere ve Pontus çetelerine karşı silahlı direnişte bulunmak üzere kurulmuştur. – Erzurum Kongresi’nin toplanmasında Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile birlikte önemli rol oynamıştır. Kilikyalılar Cemiyeti – Merkezi İstanbul’dur. – Adana ve çevresini işgal eden Fransızlar ve Fransız ordusunda yer alan Ermenilerin saldırılarına karşı bölgede silahlı direnişi başlatmıştır. Pozantı Kongresi’ni toplamıştır. Millî Kongre Cemiyeti – İstanbul’da kurulan bu cemiyetin diğer cemiyetlerden farkı, ülke genelinde partiler üstü bir örgütlenmeyi sağlamaktı. -Cemiyetin amacı, Türkler aleyhine basın ve yayın yoluyla yapılan olumsuz propagandaları engellemekti. – M. Kemâl’in de gayretleri ile bunlar Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri adı ile birleşmişlerdir. Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a Çıkışı 19 Mayıs 1919 – Mustafa Kemal Paşa ve onun emrindeki 18 arkadaşı bölgede asayiş sağlamak ve bozulan düzeni yeniden inşa etmek üzere harekete geçti. İstanbul’dan Samsun’a doğru 16 Mayıs 1919’da Bandırma vapuruyla yola çıkan heyet, 19 Mayıs 1919 sabahı saat 6’da Samsun Limanı’na ulaştı. Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı – Resmi görevli olarak çıkmış Askeri görevi 9. Ordu Müfettişi, İdari görevi Doğu Karadeniz’de meydana gelen Pontus Rum Çeteleri ile yerel milis kuvvetler arasındaki uyuşmazlığı gidermek. Hukukî görevi Teftişlerde bulunmak, amacı ile Samsun’a çıkmıştır. -Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıktıktan sonra bölgedeki durumu inceleyerek Damat Ferit Paşa Hükûmeti’ne bir rapor gönderdi 22 Mayıs 1919. Havza Genelgesi 28 Mayıs 1919 – Mustafa Kemal “Anadolu halkını uyarmak” amacı ile Havza’da “İşgallere karşı konulmasını, İstanbul hükümetine protesto telgrafları çekilmesini” isteyen bir genelge yayınlanmış, 30 Mayıs’ta ise bir miting Bildirisi ile; İşgallerin protesto edilmesi için mitingler yapılması, – İtilaf Devletleri temsilciliklerine uyarı telgrafları gönderilmesi, – Hristiyan azınlığa karşı saldırı ve düşmanlıklarda bulunulmaması istenmiştir. Mustafa Kemal Paşa’ya “Geri Dön” Çağırısı 13 Haziran 1919 – İngiltere- Damat Ferit Hükûmetine baskı yaparak Mustafa Kemal Paşa’nın geri çağrılmasını istedi. – 8 Haziran1919 tarihinde “Geri Dön” çağrısına itibar etmeyen Mustafa Kemal Paşa, 13 Haziran 1919 tarihinde Amasya’ya hareket etti. Amasya Genelgesi 22 Haziran 1919 – M. Kemal Havza’dan Amasya’ya geçmiştir. – Amasya’ya yakın silah arkadaşları Rauf Orbay Bey, Refet Bele Bey, Ali Fuat Cebesoy Bey, Kazım Karabekir Bey telgrafla gibi önemli şahıslarla görüşen M. Kemal Amasya Genelgesini yayınladı. – Genelgenin 1-2. maddelerinde Kurtuluş Savaşının gerekçesi, 3-4,maddelerinde Kurtuluş Savaşının amaçları ve 5, 6, 7. Maddelerinde ise Kurtuluş Savaşı’nın metodunu yöntem belirlemiştir. Amasya Genelgesinin Önemi – Milletin kendi kurtuluş kararını vermesi Türk tarihinde ilk kez oluyordu. – Belge bir uyanış ve bağımsızlık savaşı çağrısıdır. – Kurtuluş savaşının amacını gerçekleştirmesini ve metodunu belirleyen bir görünümdedir. – İstanbul hükümetine ve işgalci güçlere karşı bir başkaldırı vardır. – İlerde kurulacak devletin şeklini ve Cumhuriyet rejimini belirleyen bir belgedir. – Millî egemenlikten bahseden bir belgedir. KONGRELER – 1919 yılı Kurtuluş Savaşının hazırlık döneminin en önemli aşaması, kongrelerin yapıldığı yıldır. İzmir Müdafaa-İ Hukuk Kongresi 2-19 Mart 1919 – İzmir’de toplandı. Düşman saldırısına karşı silahlı eylem yapma kararı aldı. Edirne Kongresi 9-13 Mayıs 1919 – Trakya Paşaeli cemiyeti bu kongreyi gerçekleştirdi. Yunanlılara karşı koyma kararı alındı. Balıkesir Kongresi 26-30 Temmuz 1919 – Balıkesir de toplandı. Yöresel kararlar alındı. Sivas’a delege göndermemiştir. Nazilli Kongresi 9 Ağustos 1919 – Nazilli de toplandı. Muğla, Burdur, Antalya illerinde varlık gösterdi. Düşmana karşı örgütlenme kararı alındı. Alaşehir Kongresi 16-25Ağustos 1919 – Bölgede düşmana karşı örgütlenme kararı alır. Balıkesir kongresinde alınan kararla burada alınan kararlar onaylandı. Erzurum Kongresi 23 Temmuz-7 Ağustos 1919- Bu kongre Erzurum’da bir şubesi bulunan Şark vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-u Millîye Cemiyeti ile Trabzon Muhafazaa-i hukuk Cemiyeti’nin birlikte hazırladığı bir kongredir. – Trabzon’da Pontus Devleti kurulacak, Doğu Karadeniz’i içine alacaktı. Doğu Anadolu’da ise, Ermeni Devleti kurulması düşünülüyordu. Bunlara engel olmak gayesi ile toplantı yapıldı. – Kongreye Erzurum, Sivas, Bitlis, Van ve Trabzon temsilcileri katılmıştır. – Erzurum, stratejik olarak, galip devletlerin zor ulaşacakları yerde olması, silah ve cephane depolarının bulunması, 15. kolordunun dağıtılmamış olması ile önemlidir. – Ermenilerin burayı hedef olarak belirlenmeleri, ulaşım imkanları nedeniyle seçilmiştir. – 62 üye katılmıştır. – Mustafa Kemal son anda Erzurum kongresine katılmıştır. – Oy çokluğu ile başkan seçilmiştir. – Kurtuluş Savaşının temelini bu kongre oluşturur. – Alınan kararlar Millî Mücadelenin temel kurallarıdır. Erzurum Kongresinin Önemi Bu kongre toplanışı ile mahallî, aldığı kararların özellikleri sebebi ile milli bir özelliğe sahiptir. Çünkü ; – Ülke bütünlüğü, bağımsızlığı söz konusu edilmiştir. – Mahallî irade yerine millî iradeden bahseder. – Anadolu’da İstanbul hükümeti vazifesini yapmazsa bir hükümetten bahseder. Kongre kendinden sonraki olayları etkilemiştir. – Sivas’ta alınan kararlar bu kongrenin kararlarına dayanır. – toplanışı ve aldığı kararlar Erzurum kongresine dayanır. – İrade-i Milliye’yi hâkim kılma Cumhuriyet rejiminin özünü oluşturur. – Erzurum kongresinde oluşan Heyet-i Temsiliye’yi son derece önemlidir. – Heyet-i Temsiliye Hükümetinin oluşumuna kadar yürütmeyi elinde bulundurmuştur. Sivas Kongresi 4-11 Eylül 1919 – Amasya Genelgesinde yapılan çağrıdır. – Kongrede yapılan ilk iş Erzurum Kongresinde alınan kararların yurda duyurulmasını sağlamaktır. – İşgalci güçler ve İstanbul hükümetinin kongrenin yapılmamasına çalıştılar. – Elazığ valisi Ali Galip Bey’e kongreyi basmak, toplanmadan dağıtmak gayesi ile M. Kemal ve arkadaşlarını tutuklatmak görevi verilmiştir. Ali Galip Bey görevini yapmamış ve Halep’e kaçmıştır. Fransızlar Reşit Beyi tutuklamıştır. – Kongre çalışmalarına 38 kişi katılmıştır. Sivas Kongresinin Önemi – İstanbul hükümetinin Amasya Genelgesi sonrası hakkında tutuklama kararı verdiği M. Kemal’in kongre başkanı olması ile Sivas Kongresi ihtilalci bir yapıya bürünmüştür. – İşgallere karşı çıkılıp mandacılık kesinlikle reddedilmiştir. – Kayıtsız şartsız bağımsızlık ilkesi benimsenmiştir. – M. Kemal millî mücadelenin fiili lideri Sivas Kongresindeki gelişmeler İstanbul hükümetini etkilemiş, Damat Ferit Paşa ülkeyi yönetemez hâle gelince istifa etmek zorunda kalmıştır 30 Eylül 1919. – Bu durum Temsil Heyeti’nin İstanbul karşısında elde ettiği ilk siyasi başarıdır. – Yeni kabine Anadolu hareketini ciddiye almıştır. – İrade-i Milliye isimli gazete bu kongre sırasında çıkmıştır. Amiral Bristol Raporu 11 Ekim 1919 Yunanların İzmir’i işgal etmesinden sonra Türkler, yapılan bu işgalin haksız olduğunu basın yoluyla dünya kamuoyuna bildirdi. Bu durum karşısında sorumlu olan İtilaf Devletleri araştırma yapmak üzere bölgeye bir heyet gönderdi. – Amiral Bristol başkanlığında İngiliz, Fransız ve İtalyan generallerden oluşan bu heyet incelemelerde bulundu. Amiral Bristol bir rapor hazırladı. -Bu raporda; 1. Bölgedeki olayların sorumlusu Yunanlılar ve Rumlardır. Türkler çeşitli zulümlere ve katliama uğramışlardır. 2. Bölgede çoğunluk Türklerden oluşmaktadır. 3. Yunan ordusunun işgali gereksiz ve haksızdır. Yunan kuvvetleri çekilip, yerine İtilaf kuvvetleri gelmelidir, kararları alınmıştır. Amasya Görüşmeleri 20–22 Ekim 1919 – Sivas Kongresi sonrası Damat Ferit Hükûmetinin istifasının ardından yeni hükûmeti kuran Ali Rıza Paşa, Millî Mücadele’ye daha ılımlı bakıyordu. – Mustafa Kemal Paşa yeni kurulan bu hükûmeti destekleyerek Erzurum ve Sivas -Kongresi kararlarına ve kurulan millî teşkilata saygılı olunmasını istedi. – 9 Ekim 1919’da Ali Rıza Paşa, Temsil Heyeti’ne görüşme isteğinde bulundu. – Mustafa Kemal Paşa ve Temsil Heyeti, Ali Rıza Paşa’nın bu talebini millî birlik ve beraberlik açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. – Bu gelişmenin ardından Amasya’da 20-22 Ekim 1919 tarihleri arasında bir araya gelindi. Görüşmeye Katılanlar İstanbul hükümetini temsilen Ali Rıza Paşa hükümetinin Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Anadolu’daki cemiyetleri temsilen M. Kemal, Rauf Orbay Bekir Sami Bey görüşmelere katıldı. – İstanbul hükümetinin Anadolu’daki Anadolu ve Rumeli müdafaa-i Hukuk Cemiyetini resmen tanıdı. – “Milletin istiklalini, yine milletin azim ve iradesi kurtaracaktır” sözü ülkeye ve dünyaya duyurulmuş oldu. Temsil Heyeti’nin Ankara’ya Gelmesi 27 Aralık 1919 – Millî mücadele ile ilgili Erzurum ve Sivas Kongreleri yapılırken Batı Anadolu’da işgaller yaygınlaşıyordu. – Heyet-i Temsili’ye gelişmeleri daha yakından izlemek gayesi ile Ankara’yı merkez olarak seçti. Ankara’nın Merkez olma nedenleri – Batı cephesine yakınlığı,- İstanbul’a Ankara’nın Sivasa göre daha yakın olması, – Ankara’nın haberleşme ve demiryolu gibi ulaşım imkânlarına sahip olması, – Ankara’nın merkezi bir yerde bulunması, – Güvenilir bir yer olması, – Buranın kontrolünün Ali Fuat Cebesoy’da olması, – Ankara halkının misafirperver davranışları, -Temsil kurulu Heyeti Temsiliye M. Kemal başkanlığında 27 Aralık 1919’da Ankara’ya geldi. – Sivas Kongresi sonrası yayınlanan “İrade-i Milliye” gazetesi, “Hakimiyet-i Milliye” adı ile yayınlanmaya başladı. Uyarı Bu tarihten sonra Ankara hem Millî mücadelenin hem de Cumhuriyetin merkezi haline geldi. Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Millî 12–28 Ocak 1920 -Amasya Görüşmeleri sonrasında Kasım 1919’dan itibaren Meclis-i Mebusan için seçimler yapılmaya başladı. -Seçimlerde Müdafa-i Hukuk Cemiyeti üyeleri başarılı oldu. Uyarı İtilaf Devletleri yapılan seçimlere meclisten kendi aleyhlerine bir karar çıkmayacağına inandıkları için karşı çıkmadılar. – Meclis 12 Ocak 1920’de faaliyetlerine başladı. – Müdafa-i Hukuk grubu yerine Felah-ı Vatan grubu oluştu. – M. Kemal başkan seçilemedi. Uyarı Bu durum meclistekilerin padişaha bağlılıklarını göstermektedir. – Misak-ı Millî kararlarını kabul ettiler. Misak-I Millî Ulusal Ant Peyam-ı Milli 28 Ocak 1920 -Misak-ı Millî, çizilen sınırlar içinde tam bağımsızlığın sağlanması için vatanseverlerin ortaklaşa yaptıkları yemin belgesidir. Uyarı Misak-ı Millî belgesi Sivas Kongresinde hazırlandı. – Son Osmanlı Mebusan Meclisi onayladı. Cumhuriyetin ilanı ile bu belgede istenenler gerçekleşti. – Erzurum ve Sivas kongrelerinin devamı niteliğinde olan bu millî kararlar, Türk milletinin tarih boyunca birlik ve beraberlik içinde olduğunu açık bir şekilde göstermektedir. – Misak-ı Millî ile birlikte vatanın sınırları belirlenmiştir. – Türk milletinin istekleri tüm dünyaya duyurularak kapitülasyonlar reddedilmiştir. – 28 Ocak 1920 günü kabul edilen Misak-ı Millî kararları 17 Şubat 1920„de ilan edildi. Misak-ı Millî kararlarının önemi – Türk vatanının milli ve bölünmez sınırı çizilmiştir. – Türk Milleti tam bağımsızlığı benimsemiştir. – Siyasi bağımsızlık- Ekonomik bağımsızlık – Kültürel bağımsızlık – Askeri Bağımsızlık – Amasya ve Erzurum ve Sivas karaları onaylatıldı. – İşgal Devletleri buna karşı tedbir aldı. İstanbul’un Resmen İşgali 16 Mart 1920 – İngilizler Misak-ı Millî kararlarının Meclis-i Mebusan’da kabul edileceğini beklemedikleri için buna büyük tepki gösterdiler. – 13 Kasım 1918’den beri fiilen kontrol ettikleri İstanbul’u 16 Mart 1920’den itibaren ulaşımı haberleşme, emniyet, yönetim ve ekonomik yön ile kontrol altına almaya başlar. – Bir bildiri yayınladılar. – Meclis-i Mebusan-ı dağıttılar. – Vatansever aydın ve yazarları tutukladılar. – Salih Paşa hükümeti görevden ayrıldı. – Damat Ferit hükümeti kurdu. İstanbul’un İşgaline Heyet-İ Temsiliye’nin Tepkisi – M. Kemal İstanbul’un işgalini bütün Anadolu’ya duyurmaya çalışır. Heyet-i Temsiliye şu kararları aldı – İstanbul ile her türlü iletişim ve ulaşım kesilecektir. – İtilaf Devletleri subayları tutuklanacaktır. – Banka ve defterdarlıklara el konulacaktır. -Vergiler gönderilmeyecek. – Anadolu’da Heyet-i Temsiliye’nin sözünün dinlemeyen cezalandırılacaktı. – Anadolu’dan İstanbul’a para ve kıymetli eşya gönderilmeyecektir. – Millî iradeyi yansıtacak bir meclis derhal Ankara’da toplanacaktır. – Yurt genelinde seçim yapılacaktır. Büyük Millet Meclisi’nin Açılması 23 Nisan 1920 – Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nin basılarak dağıtılmasının ardından Türk milleti adına karar verecek bir meclisin açılması zaruri hâle gelmişti. – Mustafa Kemal Paşa 19 Mart 1920’de vali ve kolordu komutanlarına bir genelge göndererek seçimlerin yeniden yapılmasını istedi. – Yapılan seçimler sonunda, yeni seçilen ve İstanbul’dan gelebilen mebusların katılımıyla 23 Nisan 1920’de Ankara’da Büyük Millet Meclisi Özellikleri I. Meclis – Devrimci özellik taşır. – İlk halk meclisidir. – Demokrasi uygulamasıdır. – İdealist bir meclistir. – Olağanüstü yetkileri vardır. – Güçler birliği elindedir. – Meclis Başkanı aynı zamanda başbakandır. – İlk Meclis başkanı M. Kemal’dir. – İstanbul Hükümetine karşı yeni bir devlet kurulmuştur. – İlk hükümet başkanı Fevzi Çakmaktır. – Meclis kurucu meclistir. – Meclis 2 Nisan 1920’de “olağan üstü yetkilerle donatılmış meclis” adı ile açıldı. -M. Kemal meclis başkanı oldu. Alınan Kararlar – Mutlak surette hükümet kurulmalıdır. – Geçici olarak bir hükümet başkanı tanımak ya da padişah vekili atamak uygun değildir. – Meclis’in üstünde hiç bir güç yoktur. – yasama, yürütme ve yargı, gücünü kendinde toplar. – üyelerinden hükümet oluşur. başkanı hükümetin başıdır. – Padişah-Halife baskı ve zordan kurtulunca, meclisin vereceği karar gereği durumunu belirlenir. – 25 Nisan 1920’de 11 kişilik icra vekilleri heyeti Bakanlar kurulu oluştu. – İlk çıkan kanun “Ağnam vergisi” dir. Büyük Millet Meclisine Karşı Ayaklanmalar -İstanbul hükümeti İngilizlerinde gayreti ile çalışmalarını engellemeye çalıştır. Bunun için; – M. Kemal ve arkadaşları için gıyaben ölüm cezası verildi. – Şeyhü’l islâmdan Fetva alınarak Milli mücadeleye katılanların dinsiz oldukları ilan edildi. – haksız yere halktan asker ve malzeme topladığını buna karşı halkın ayaklanmasını teşvik etti. – İtilaf devletleri ile yapılacak kesin bir barış antlaşmasına hız verdi. -İstanbul hükümeti aldığı bu kararlar doğrultusunda 1919 yılından başlayarak ülkede ayaklanmalar çıkardı. -1923 yılında bastırıldı. Ülkeye ve zarar veren bu ayaklanmalar sonunda binlerce insan öldü. Bu ayaklanmalar şunlardır1. Anzavur Ayaklanması 25 Ekim-30 Kasım 1919 -Damat Ferit Paşa Hükûmeti tarafından Millî Mücadele’ye karşı tertip edilmiş ayaklanmalardır. Bu ayaklanmalara İtilaf Devletleri de destek vermiştir. 2. Anzavur Ayaklanması 16 Şubat-16 Nisan 1920 -Anzavur Ayaklanması ve Kuvay-ı İnzibatiye Ayaklanması bu tür ayaklanmalar içerisinde yer almıştır. -Bu isyanlar Ethem ve Ali Fuat Paşa’ya bağlı birlikler tarafından bastırıldı. Kuvay-ı İnzibatiye Ayaklanması 8 Mayıs-23 Mayıs 1920 -Kurtuluş Savaşı’nın başladığı günlerde Osmanlı Padişahının ve İngilizlerin kışkırtmaları ve teşviki ile Milli kuvvetleri yok etmek için hilafet ordusu adı ile kurulan Kuvay-ı İnzibatiye tarafından çıkarılan ayaklanmalardır. -Bu ayaklanmalara İtilaf Devletleri de destek vermiştir. -Ethem ve Ali Fuat Paşa’ya bağlı birlikler tarafından bastırıldı. Düzce Ayaklanması 13 Nisan-31 Mayıs 1920 -Kurtuluş savaşı sırasında gerek İstanbul Hükümeti’nin ve gerekse İngilizlerin kışkırtması ile milli kuvvetlere karşı girişilen ayaklanmalardır. -İstanbul hükümeti tarafından desteklenen Kuvay-ı İnzibatiye Kuvvetleri Düzce’de ayaklanma çıkarmışlardır. -Asiler ilçenin dışında bulunan Müfreze Karargahını basarak, Müfreze Kumandanını esir almışlardır. Düzce Ayaklanması 8 Ağustos-23 Eylül 1920 -Birinci Düzce isyanından hemen sonra, milli kuvvetlerin Yozgat isyanını bastırmak için görevlendirilmesi üzerine, bu durumdan faydalanmak isteyen Abaza ve Çerkezler, İkinci defa Düzce ve Hendek dolaylarında ayaklanmışlardır. -Bolu dağına gönderilen birlik, gece yarısı asiler tarafından pusuya düşürülmüş ve asiler birçok milli kuvvet subayını şehit etmişlerdir Pontus Ayaklanması Kasım 1918 – Şubat 1923 -Mondros’tan sonra işgaller başlamış, azınlıklar ise bu işgallerden cesaret bularak bulundukları bölgede isyan etmişlerdir. Amaçları -Karadeniz Bölgesi’nde bir Rum, Doğu ve Güneydoğu illerinde ise bir Ermeni devleti kurmak olmuştur. -Nurettin Paşa Rumların çıkardığı isyanları bastırırken Kâzım Karabekir Paşa ise 15. Kolordu kuvvetleriyle Ermeni isyanlarını bastırmıştır. Ermeni Ayaklanması 28 Eylül 1920 – 28 Eylül 1920’de düzenlenen karşı taarruzla Ermeni saldırıları sona erdi. – Ermeniler, 2-3 Aralık 1920 tarihinde imzalanan Gümrü Antlaşması ile Anadolu’daki toprak taleplerinden vazgeçtiler. Koçgiri Ayaklanması 6 Mart-17 Haziran 1921 -Damat Ferit Paşa ve İtilaf güçleri Millî Mücadele’yi engellemek ve boğazları ellerinde tutmak, boğazların güvenliğini sağlamak için Düzce, Yozgat Konya bölgelerinde ayaklanmalar çıkarmış; Cemil Çeto, Koçgiri ve Millî Aşireti isyanlarına destek vermişlerdir. -Kuvay-ı Millîye birlikleri bu ayaklanmaları Çeto Ayaklanması 20 Mayıs-7 Haziran 1920 -Kurtuluş Savaşı sırasında Fransız ve İngilizlerden yardım alarak Bahtiyar Aşireti Reisi tarafından çıkarılan ayaklanmadır. -Bahtiyar Aşireti Reisi olan Cemil Çeto, Kürt Teali Cemiyeti prensiplerine uygun olarak İngilizlerden yardım almış ve Doğu’da bir Kürdistan Devleti kurmak için ayaklanmıştır. -Milli kuvvetler Cemil Çeto kuvvetlerinin kısa zamanda dağıtmış ve kendisi ile oğlu birlikte yakalanarak idam edilmiştir. Ethem Ayaklanması 27 Aralık 1920-23 Ocak 1921 -Yunanlıların İzmir’i işgalinden sonra, Çerkez Ethem topladığı kuvvetlerle Salihli Cephesi’ni kurmuş ve kendini de cephe komutanı ilan etmişti. -Kuvay-i Seyyare adıyla anılan süvari birlikleri, yalnız istilacı düşmana karşı değil, Anzavur’un ezilmesinde, Düzce, Adapazarı ve Yozgat ayaklanmalarının bastırılmasında yararlılık gösterdi. Demirci Mehmet Efe Ayaklanması 1 Aralık-30 Aralık 1920 -İlk önceleri Kuvay-ı Millîyeci olup da sonradan İtilaf Devletleri’nin tahrikiyle ayaklanmışlardır. -Düzenli ordu kurulduktan sonra bu çete reisleri disipline edilmiş birliklere katılmak istememiş, bulundukları bölgede düzenli orduya karşı isyan etmişlerdir. -Ethem ve Demirci Mehmet Efe isyanları İsmet Paşa’ya bağlı Batı Cephesi kuvvetlerince bastırılmıştır. Konya Ayaklanması 2 Ekim 1920-22 Kasım 1920 -Kurtuluş savaşı yıllarında baş gösteren ve Konya’nın bir süre isyancıların elinde kalmasına neden olan ayaklanmadır. -1919’daki Bozkır Ayaklanmalarının elebaşlarından olan Delibaş Mehmed, Ankara Hükümeti’ni tanımadığını ilan ederek çoğu asker kaçağı 500 kadar silahlı kişiyle Konya’nın Çumra nahiyesini bastı; nahiye müdürünü tutukladı ve Konya ile haberleşmeyi kesti 2 Ekim 1920. -Ayaklanma kısa sürede Koçhisar, Karapınar, Karaman, Akşehir ve Alanya’ya kadar yayıldı. Miralay -Refet Bey’i Bele ayaklanmayı bastırmakla görevlendirdi. -Demirci Mehmed Efe ve Yarbay Osman Bey’e bağlı birliklerinde bastırma harekâtına katılmasıyla ayaklanmacıların gücü iyice kırıldı. -Demirci Mehmed Efe’nin bastırma harekâtının son noktası olan Isparta’ya girmesiyle 22 Kasım 1920’de Konya ayaklanması tümüyle sona erdi. Yozgat Ayaklanması 15 Mayıs-27 Ağustos 1920 -Kurtuluş Savaşı sırasında Hürriyet ve İtilaf Fırkası reisi Çapanoğlu Edip ve Celal tarafından Yozgat ve yöresinde çıkarılan ayaklanmadır. -Yozgat isyanını bastırmakla görevlendirilen Çerkez Ethem, kuvvetleri ile birlikte Yozgat’a girmiş, elebaşlarından birçoğunu idam ederek ayaklanmaya son vermiştir. Ayaklanması 5 Eylül-30 Aralık 1920 – İkinci isyan ise avukat Zileli Ali, Bucak Müdürü Naci ve arkadaşları tarafından çıkarılmıştır. – Çerkez Ethem, kuvvetleri ile birlikte Yozgat’a girmiş, elebaşlarından birçoğunu idam ederek ayaklanmaya son Aşireti Ayaklanması 1 Haziran-8 Eylül 1920 – Kurtuluş Savaşı sırasında İngilizler ve Fransızların kışkırtması üzerine Urfa’da Milli Aşiret tarafından çıkarılan ayaklanmadır. – Milli Aşiret’in reisi İsmail ile birlikte Halil, Bahur, Abdurrahman ve Mahmut adlı elebaşıları, Doğu’da bir Kürdistan Devleti kurmak düşüncesi ile ayaklanmışlardır 24 Ağustos 1920. – Büyük bir kuvvetle harekete geçen asiler, Viranşehir’i aldıktan sonra Karakeçi Aşireti’ne mensup olanları öldürmüşler, fakat daha sonra yapılan çatışmada, büyük çoğunluğu ortadan kaldırılmıştır. BMM’NİN AYAKLANMALARA KARŞI ALDIĞI ÖNLEMLER Büyük Millet Meclisi Karşı Fetva – Damat Ferit Hükumetinin fetvalarına karşı Ankara Müftüsü Rıfat Hoca’dan Börekçi 16 Nisan 1920’de Millî Mücadele’yi destekleyen bir fetva alınarak camilerde okutuldu. Böylelikle halk bu konuda bilinçlendirildi. Hıyanet-i Vataniye Kanunu 29 Nisan 1920 – Asayişin sağlanması için 29 Nisan 1920’de Hıyanet-i Vataniye Kanunu Meclisten çıkarılarak Damat Ferit hain ilan edildi ve vatandaşlıktan çıkarıldı. Bunun yanında Büyük Millet Meclisine karşı çıkanlar ve ayaklananların vatan haini sayılarak idam cezasına çarptırılacakları halka bildirildi. Hâkimiyet-i Millîye Gazetesi – Halkın aydınlanması için Ankara’da Hâkimiyet-i Millîye gazetesi çıkartılarak halk gelişmelerden haberdar edildi. Anadolu Ajansının kuruluşu 6 Nisan 1920 – Millî Mücadele’yi desteklemek ve Türk milletini bilinçlendirmek için gazete çıkarılması yeterli olmadı. Bu gazetelerin ihtiyaç duyduğu haber ve malzemelerin, kaynağından alınması gerekiyordu. Ayrıca bağımsızlık için verilen mücadelenin haklılığı dünya kamuoyuna anlatılmalıydı. Bu amaç doğrultusunda vakit kaybedilmeden çalışmalara başlandı ve 6 Nisan 1920’de “Anadolu Ajansı” kuruldu . İstiklal Mahkemelerinin kurulması 11 Eylül 1920 -Büyük Millet Meclisi isyancıların, yağmacıların, casusların ve asker kaçaklarının yargılanması için 11 Eylül 1920’de İstiklal Mahkemelerinin kuruldu. San Remo Konferansı 18-26 Nisan 1920 tarihinde San Remo Konferansı’na katılan İtilaf Devletleri, hazırladıkları barış antlaşmasının taslağını Osmanlıya kabul ettirmek için bir temsilci istedi. Konferansa Tevfik Paşa başkanlığında bir heyet gönderildi. Paris’e giden Türk Heyeti 11 Mayıs 1920’de kendilerine sunulan barış şartlarını “Antlaşma Şartlarının bağımsız bir devlet anlayışıyla bağdaştırılması mümkün değildir.” diyerek kabul etmedi. SEVR ANTLAŞMASI 10 AĞUSTOS 1920 – Ankara’da çalışmalarına başlaması, İstanbul hükümetini tanımadığını ilan etmesi, itilaf devletlerinin Osmanlı Devleti ile yeni bir barış antlaşması yapmalarını gerekli hale getirmiş ve I. Dünya Savaşını Osmanlı Devleti içindebitirecek bir antlaşma yapmışlardır. Çünkü Mondros Ateşkes Anlaşması bir barış anlaşması değil, adı üstünde ateşkes antlaşması idi. Bu antlaşmanın yapılma sebepleri şunlardır 1. Boğazların kesin durumunu belirlemek 2. İzmir’in Yunanlılara bırakılması ile ortaya çıkan İtalyan Yunan anlaşmazlığını gidermek 3. Artan Türk halkının tepkisini azaltmak 4. İstanbul hükümetinin durumu 5. Mevcut durumunun düzenlenmesi Bu amaçla; – 18-24 Nisan tarihlerinde San-Remo’da İngiliz, Fransız ve İtalyan temsilcileri bir metin üzerinde anlaştılar. Mayıs ayında Osmanlı temsilcisine durumu bildirdiler. – Paris konferansında 17 Haziran 1920 Damat Ferit Türk tarafının isteklerini bildirdi ise de, San-Remo kararlarının değişmeyeceği ve 27 Temmuz 1920’ye kadar anlaşmayı imzalamaları istendi. – Padişah Meclis-i Mebusan’a en son iş olarak Sevr anlaşmasını kabul ettirdi ve 10 Ağustos 1920 de anlaşma imzalandı. Sevr Antlaşmasının Özellikleri – Bu anlaşmayı onaylayacak bir meclis olmadığı ve uygulama alanı bulmadığı için “ölü doğmuş bir anlaşmadır” Hukuken geçersizdir. – Anlaşmayı imzalayanlar 19. Ağustos 1920’de tarafından vatan haini sayılmışlardır. – Türk Milletini yok saymaktadır. – Son maddesi diğer maddelerin ön şartıdır. – Sevr Anlaşması ülkeyi sömürge yapan bir anlaşmadır. 2. 4. MİLLÎ MÜCADELE’DE DOĞU VE GÜNEY CEPHELERİ Kurtuluş Savaşında Cepheler – I. Dünya savaşında pek çok cephede savaşan Osmanlı Devleti Mondros Ateşkesi ile savaştan çekilince ülkenin her bölgesinde düşman işgali görülmeye başladı. – Yer yer işgallere karşı direnişler kendini gösterdi. Düzenli ordu kuruluncaya kadar Anadolu’da mücadele Kuvay-ı Milliye birlikleri tarafından yürütüldü. Doğu Cephesi – Doğu Anadolu’da Wilson ilkelerine bağlı olarak bir Ermeni devletinin kuruluşunu gerçekleştirmek. – Mondros Ateşkes Anlaşmasının 24. Maddesine bağlı olarak bölgenin kendilerine ait olduğunu söyleyen Ermenilerin halka zulüm yapmaları. – Sovyet Devrimi ile Gürcistan ve Ermenistan devletleri Sevr Antlaşması ile Ermeniler devlet kurmaya kalkışınca 1920’de Kazım Karabekir Ermeniler üzerine yürüdü ve Ermeniler barış isterler. Gümrü Anlaşması 3 Aralık 1920 Buna göre; – Kars ve dolayları bırakılır. – Ermeniler Sevr barış anlaşmasına geçersiz sayarlar. – Bu anlaşma ile Ermeni sorunu çözüldü. Doğu güvenliği sağlandı. – Buradaki birlik, araç ve gereç batıya kaydırılır. – Halkın olan güveni artar. – Gümrü anlaması ile ilk kez tanınır. – İlk siyasi ve askeri zafer elde edilir. – Ermeniler Sevr Antlaşması’nı tanımayarak Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki amaç ve isteklerinden vazgeçti. – Ermenistan BMM Hükûmetinin varlığını tanıyan ilk devlet oldu. – Erivan bölgesinde Sovyet Ermeni Cumhuriyeti kuruldu. – Gümrü Antlaşması, doğu sınırının belirlenmesine katkıda bulundu. – Sovyet Rusya ile yapılan 16 Mart 1921 tarihli Moskova ve 13 Ekim 1921 tarihli Kars antlaşmalarıyla Gümrü Antlaşması teyit edildi. Güney Cephesi – Mondros Ateşkes Anlaşmasının uygulanması sırasında Güney Cephesi oluştu. – Bu cephede Fransız ve Ermenilerle mücadele edildi. Balşıca mücadele yerleri şunlardır -Adana Cephesi Fransızlara karşı, -Antep Cephesi Fransızlara karşı, -Maraş Cephesi Fransızlara karşı, -Urfa Cephesi Fransızlara karşı Not Bu cephe savaşlarında Şahin Bey, Sütçü İmam gibi mücahitler etkili oldu. Antep “Gazi”; Maraş “Kahraman”, Urfa “Şanlı” isimlerini aldı. Burada verilen mücadeleler Sakarya Savaşı sonunda Fransızlarla yapılan Ankara Anlaşması ile sona erdi. -Suriye sınırı bugünkü Hatay dışında belirlendi. 2. 5. MİLLÎ MÜCADELE’DE BATI CEPHESİ Düzenli Ordunun Kurulması – Kuvay-ı Millîye şefleri bağımsız hareket ettiği için diğer direniş güçleriyle birliktelik sağlanamıyordu. – İhtiyaçlarını halktan karşılayan bu birlikler bazen adaletsiz davranışlar Meclis, 12 Temmuz 1920’de toplanarak bir düzenli ordunun kurulmasına karar verdi. – Bunu gerçekleştirmek için de Kuvay-ı Millîye’de bulunan yetenekli milislerin düzenli askerî birliklerin kadrolarına geçirilmesi ve halktan savaşacak yaşta olanların ise askere alınması sağlandı. – Kasım 1920’de ikiye bölünerek Batı Cephesi’nde yeni bir taktik uyguladı. – Batı Cephesi’nin kuzey bölgesine Albay İsmet Bey İnönü Bey, güney bölgesine ise Albay Refet Bey Bele komutan olarak atandı. – Fevzi Paşa Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı görevlerine atandı. – Batı Cephesi Kumandanlığından alınan Ali Fuat Cebesoy ise Moskova Büyükelçisi olarak Rusya’ya gönderildi. Muharebesi 6-10 Ocak 1921 – Çerkez Ethem’in ayaklanmasından Yunanlıların yararlanmak istemeleri, – Yunanlıların Ankara’yı almak ve dağıtmak istemeleri, – Türk ordusunun toparlanma ve yeniden teşkilatlanmasının engellenmesi isteği, – Daha önce İzmir ve Bursa’yı ele geçiren Yunanlıların Eskişehir’i de alarak Anadolu’da önemli bir stratejik noktayı ele geçirmek istemeleri üzerine Yunanlılar 6 Ocak 1921’de saldırıya geçtiler. – 6 Ocak’ta başlayan Yunan ileri harekâtı 10 Ocak’ta duruldu. – Halkın savaşma gücü ve desteği arttı. – Yunanlılar ilk kez Anadolu’da düzenli bir ordu ile karşılaştı ve yenildiler. – Kuvva-i Seyyare’nin kaldırılması ve düzenli ordunun kuruluşu kesinleşti. – Askere alma işleri hızlandı. – İsmet İnönü generalliğe yükseldi. – Düşman kuvvetler arasında görüş farkları belirdi. – Teşkilat-ı Esasiye kanunu kabul edildi. – Londra Konferansı toplandı. – Afganistan’la dostluk anlaşması imzalandı 1 Mart 1921. – İstiklal Marşı kabul edildi 12 Mart 1921. – Moskova Antlaşması imzalandı 16 Mart 1921. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun Kabulü 20 Ocak 1921 – 20 Ocak 1921’de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’yla Türkiye Devleti’nin ilk anayasası düzenlenmiş ve Teşkilat-ı Esasiye kurucu bir anayasa olarak kabul edilmiştir. – Devletin resmî ismi 3 ve 10. Maddelere göre “Türkiye” olarak belirlenirken bu anayasadan önce “Büyük Millet Meclisi” ismiyle anılan Meclis “Türkiye Büyük Millet Meclisi” şeklinde yeniden adlandırılmış ve böylelikle Meclise resmiyet kazandırılmıştır. İstiklal Marşı’nın Kabulü 12 Mart 1921 – Mehmet Akif Bey Ankara’daki Taceddin Dergâhı’nda yazdığı ve Türk ordusuna ithaf ettiği şiirini yarışmaya Türk ordusuna hitap edilen bu şiir Türkiye Büyük Millet Meclisinin 12 Mart 1921 tarihli oturumunda kabul edildi. – Mecliste İstiklal Marşı’nı okuyan ilk kişi Hamdullah Suphi Bey oldu. – İstiklal Marşı daha sonra Osman Zeki Üngör tarafından bestelendi. Londra Konferansı 23 Şubat- 12 Mart 1921 – I. İnönü Savaşı’nın kazanılması uluslararası alanda büyük yankı uyandırdı. -İtilaf Devletleri Londra’da bir konferans düzenleyerek yapacakları ufak değişikliklerle Sevr Antlaşması’nı, BMM’ne kabul ettirmeyi planlıyordu. – Konferansta bir uzlaşma sağlanamadı ve konferans bir sonuç alınamadan dağıldı. – Londra Konferansı ile Türk milleti, Millî Mücadeleyi ve haklı davasını Avrupa devletlerine duyurdu. – Ayrıca bu konferansta İtilaf Devletleri arasındaki fikir ayrılığı iyice derinleşti. Türk-Afgan Dostluk Antlaşması 1 Mart 1921 -Tarafların amacı BMM Hükûmetini tanıtmak, Karşılıklı olarak yardımlaşmayı sağlamaktı. Moskova Antlaşması 16 Mart 1921 -Tarafların amacı İki ülke arasındaki siyasi ve askerî ilişkileri başlatmak, karşılıklı olarak tanınmak, Sovyet Rusya, BMM Hükûmetini tanıyan ilk Batılı devlet olmuştur. II. İnönü Muharebesi 23 Mart-1 Nisan 1921 – Londra Konferansından bir sonuç alınamaması ve Türk tarafının konferansı terk etmesi, – Sevr anlaşmasının kabul edilmesini hızlandırmak arzusu ile itilaf devletlerinin Yunanistan’ı kışkırtmaları, – Yunanlıların I. İnönü’deki kaybettikleri prestiji tekrar sağlamak istemeleri, – Yunanlıların Ankara’yı alarak dağıtmak isteği, – Yunanlıların Pontus Rumlara yardım isteği – Yunan ordusu yenildi. – Türk Halkının ye inancı arttı. – M. Kemal “siz orada yalnız düşmanı, değil, milletin makus tarihini yendiniz.” sözü ile İsmet İnönü’ye moral desteği verdi. – Fransızlar görüşmeler yapmak için Ankara’ya temsilci gönderdi. – İzmir’in Yunanlılara bırakılmasına kızan ve Türk halkının mücadele azmini anlayan İtalyanlar Anadolu’dan çekilmeye başladılar 5 Temmuz 1921. Eskişehir Kütahya Savaşları 10-24 Temmuz 1921 -Yunanlıların; – I. ve II. İnönü savaşlarında kaybettikleri prestiji tekrar sağlamak istemeleri, – Türk ordusunun toparlanmasını sağlamadan yeni bir saldırı ile yok etmek istemeleri, – Batılı devletlere savaş güçlerini gösterip, desteklerinin devamını sağlamak istemeleri, – II. İnönü savaşında ulaşamadıkları amaçları gerçekleştirmek 10 Temmuzda başlayan bu saldırılar sonunda Afyon, Kütahya, Eskişehir ve Bilecik gibi önemli stratejik yerler elden çıktı. – Türk ordusu fazla kayıp vermeden geri çekildi. – Yunanlılar Sakarya Nehrinin batısına kadar ilerlediler. – değişik görüşler ve kargaşalar baş gösterdi. -Türk ordusunun Sakarya nehrinin doğusuna geçirilmesiyle; Zaman kazanmak, Ordunun eksiklerini tamamlamak, Düşmanı tanımadığı bir alana çekmek amaçlanmıştır. Maarif Eğitim Kongresi 16-21 Temmuz 1921 – Mustafa Kemal Paşa bir yandan cephede düşmanla savaşırken bir yandan da eğitimle ilgili çalışmalar yapıyordu. 15 Temmuz 1921’de, Ankara’da Maarif Kongresi düzenlenerek eğitimin sorunları, okul ve öğretmenlerin durumları tartışıldı ve problemlere çözümler arandı. – Eskişehir-Kütahya Savaşları’nın olduğu bir zamanda eğitim kongresinin düzenlenmesi oldukça önemli bir gelişmeydi. Mustafa Kemal Paşa kongrenin açılış konuşmasında kongrenin “ilim ve irfan kongresi” olduğunu belirterek sözlerine başladı. Öğretmenlerin kalkınma ve aydınlanmadaki önemine ve üstlenecekleri vazifeye değindi. Mustafa Kemal Paşa’ya Başkomutanlık Yetkisi 5 Ağustos 1921 – Yunan ordularını yenebilmek ve işgalleri önleyebilmek için kararların ve tedbirlerin acilen alınması gerekiyordu. – BMM’de başlayan gizli oturumlarda Mustafa Kemal Paşa’ya verilecek olan Başkomutanlık yetkisi tartışıldı. – Çoğunluğun kabulüyle 5 Ağustos 1921’de Mustafa Kemal Paşa, Başkomutan olarak 3 ay süreyle yetkilendirildi. Tekâlif-i Milliye Kararları Milli Vergi 7-8 ağustos 1921 – Milli Mücadelenin başarıya ulaşması mevcut durumunun düzelmesi, ordunun silah cephane ihtiyaçlarının karşılanmasında idi. yeterli mali gücü yoktu. Bu sebeple topyekün mücadele için “…her evden ordunun ihtiyacı için bir kat çamaşır, bir çift çorap… vb” ihtiyaçlar üç gün içinde komisyonlara teslim edilmesi ile ilgili kararlar yayımlandı. Her il ve beldede komisyonlar kuruldu. Sakarya Meydan Savaşı 23 Ağustos-13 Eylül 1921 – Türk ordusunun önemli yerleri kaybetmesi ve ordusunun Sakarya’nın doğusunda beklemesi, – Yunanlıların Türk ordusuna son darbeyi vurmak istemesi, – Ankara’yı alma, Sevr’i kabul ettirme, Pontuslara yardım etme, Batılı devletlerin desteğini sürdürme amaçlarıyla Yunanlılar savaşa başladı. – 10 Eylül günü başlayıp 22 gün süren savaşla Türk ordusunun II. Viyana bozgunundan beri devam eden geri çekilişi, taarruza dönüştü. – Yunanlılar batıya doğru çekilmeye başladılar, Taarruzdan savunmaya geçtiler. – Başkomutan sıfatı ile M. Kemal en ileri hatlarda savaşmış, ordunun savaş gücünü arttırmıştır. – “Hattı müdafaa yoktur, Sathı müdafaa vardır” emrini veren M. Kemal vatanın topyekün savunulmasını istemiştir. Savaşlarda yeni bir taktiktir. – Halkın morali ve olan güveni arttı. – Yunanlılara itilaf devletlerinin güveni İtilaf devletleri arası anlaşmazlıklar arttı. – M. Kemal’e “Mareşallik” ve “Gazilik” ünvanları verildi 19 Eylül 1921. – Kars anlaşması yapıldı 13 Ekim 1921. – Fransa ile Ankara anlaşması imzalandı 20 Ekim 1921. – Savaş paralosı “ya istiklal ya ölüm” dür. – Ukrayna ile anlaşma yaptı. Mustafa Kemal Paşa’ya “Gazilik” unvanı ve “Mareşallik” rütbesi verilişi – Zaferin ardından TBMM 19 Eylül 1921’de toplanarak bir kanun hazırladı. – Bu kanunla birlikte Türk milletinin bir şükranı olarak Mustafa Kemal Paşa’ya “Gazilik” unvanı ve “Mareşallik” rütbesi verildi. Bu zaferin ardından uluslararası siyasi başarılar da devam etti. Kars Antlaşması 13 Ekim 1921 – Sovyet Rusya’yla yapılan Kars Antlaşması 13 Ekim 1921 ile Ardahan Türkiye’de, Batum ise Gürcistan’da kalmak şartıyla doğu sınırımız belirlenmiş oldu. Ankara Antlaşması 20 Ekim 1921 – Yine Sakarya Zaferi’nden sonra 20 Ekim 1921’de Fransızlarla Ankara Antlaşması imzalanarak Hatay hariç güney sınırlarımız belirlendi. Böylelikle Güney Cephesi kapanmış oldu. Burada bulunan mevcut Türk birlikleri Batı Cephesi’ne sevk edildi. Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebeleri 26 Ağustos-9 Eylül 1922 – Yunan ordusunu yurttan atmak, – Misak-ı Milli sınırları içinde düşman bırakmamak ve bağımsız bir Türk devleti kurmak, – İtilaf Devletlerini kesin bir barış antlaşması öncesinde savaş gücü bakımından sıkıştırmak ve üstünlüğü ele geçirmek amacıyla savaş başladı. – Sakarya savaşı öncesi yapılan ateşkes anlaşmaları ile zaman kazanan Türk ordusu eksiklerini tamamladı ve KütahyaEskişehir sınırına yerleşmeye çalışan Yunan kuvvetlerine karşı kesin taarruzu Türk ordusu 4. kez yetkileri süresiz uzatılan M. Kemal önderliğinde saldırıya geçti – Hedef “Ordular ilk hedefiniz Akdenizdir, ileri!” oldu. – Yunan ordusu Anadolu’dan çekilmeye başladı. 9 Eylül’de İzmir’in kurtuluşu ile, Yunanlılar Anadolu’dan atıldı 18 Eylül 1922. – 11 Eylül’de Bursa alındı. – Türk ordusu kesin bir başarı elde etti. – Dumlupınar Muharebelerinde önemli başarılar elde edildi. – Türk ordusu itilaf devletlerini ateşkese mecbur ettiler. Not Bu savaşta, Kocatepe, Anıttepe Dumlupınar, Aslıhanlar mücadeleleri Mohaç’tan sonraki en önemli imha hareketidir. 2. 6. MUDANYA’DAN LOZAN’A Mudanya Ateşkes Anlaşması 11 Ekim 1922 – Büyük Taarruz Zaferi’nin ardından Türk ordusu İstanbul ve boğazlar bölgesine ilerlemeye başladı. -İngiltere, savaştan çekilen müttefikleri Fransa ve İtalya’nın aksine savaşa devam edebilmek için sömürgelerinden yardım istedi. Ancak bu yardım çağrılarına hiçbir şekilde destek bulamadı. Ayrıca Sovyet Rusya’nın, savaşın devam etmesi hâlinde Türkiye’nin yanında olacağını açıklaması, İngiltere’nin antlaşmaya yaklaşmasında etkili oldu. – Mudanya Ateşkes Anlaşması’ndan sonra Refet Paşa Bele Doğu Trakya’yı teslim almak üzere harekete geçti. İstanbul’da sevgi ve coşkuyla karşılandı 19 Ekim 1922. – Mudanya Ateşkes Anlaşması askerî zaferleri noktalayan siyasi bir başarı oldu. İngiltere TBMM’yi resmen tanıdı. Böylelikle Doğu Trakya ve İstanbul sınırlarımıza katıldı. Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923 – Mudanya Ateşkes Anlaşması esnasında, taraflar arasında kesin bir barışın sağlanması için İsviçre’nin Lozan şehrindegörüşmelerin başlaması gerektiğine dair karar birliğine varılmıştı. Bu durumun ardından İtilaf Devletleri, TBMMHükûmetini İsviçre’nin Lozan kentine davet ederek barış konferansının başlamasını istedi. – Lozan Barış Antlaşması’nın Türk tarihinde ayrı bir yeri ve önemi vardır. Antlaşmada alınan kararaların başlıkları; 1. Sınırlar; Yunanistan Sınırı, Suriye Sınırı, Irak Sınırı 2. Boğazlar 3. Kapitülasyonlar 4. Borçlar 5. Azınlıklar 6. Nüfus Mübadelesi 7. Fener Rum Patrikhanesi 8. Savaş Tazminatı Başlıklarında ele alınmıştır. – Bu antlaşmayla Sevr Antlaşması ortadan kaldırılmış ve yeni kurulan Türk Devleti uluslararası alanda resmen tanınmıştır. Böylelikle Türkiye’nin bağımsızlığını ve egemenliğini sınırlandıracak bütün tehditler etkisiz hâle getirilmiştir. Misak-ı Millî sınırları büyük oranda gerçekleştirilmiş, Anadolu’daki Türk varlığı devam ettirilmişti. İnkılap Tarihi Dersi 2. Ünite Ders Notlar İNDİR

8 sınıf inkılap cepheler kısa ders notları