41Lg. Tanzimat edebiyatı, Tanzimat Dönemi kültürel ve siyasi hareketlerinin sonucu olarak ortaya çıkmış edebiyat dönemidir. 3 Kasım 1839'da Mustafa Reşid Paşa tarafından ilan edilen Gülhane Hattı Hümayunu da denilen yenileşme beratının yürürlüğe konmuş olmasından doğmuştur. Batılılaşma etkisinde Türk edebiyatınınbu ilk evresi olan Tanzimat döneminin benzerlikleri ve farklılıkları nelerdir? Bu sorunun cevabını yazımızda bulabilirsiniz... TANZİMAT ve KARŞILAŞTIRMASI Tanzimat ve Benzerlikleri Şiirde her iki dönemde de aruz ölçüsü kullanılmıştır. Roman, hikaye, tiyatro, makale, eleştiri türlerinde eserler verilmiştir. İki dönemde de Fransız edebiyatı örnek alınmıştır. Batı edebiyatındaki edebi akımlardan etkilenilmiştir. Tanzimat ve Farkları TANZİMAT TANZİMAT Sanat toplum içindir Sanat sanat içindir Dilde sadeleşme istenmiş; ama başarılı olunamamıştır. siyasi baskılarının etkisiyle dil oldukça ağırlaşmıştır. Divan şiiri nazım biçimleri kullanılmıştır; ama içerikte değişiklik yapılmıştır. Divan şiiri nazım şekilleri kullanılmakla birlikte bunlar terk edilmeye başlandı. Batılı nazım şekilleri de kullanıldı. Hece ölçüsünü savundular; ama aruzu kullandılar. Aruz ölçüsünü kullandılar; ama heceyle yazılan şiirler de vardır. Makale, eleştiri, roman, hikaye gibi türler ilk kez bu dönemde verilmeye başlandı. Bu türlerin daha başarılı örnekleri verilmiştir. Klasisizm ve romantizm etkilidir. Realizm ve natüralizm etkilidir. Edebiyat toplumu eğitmek için bir araç olarak kullanıldı. Estetik ve sanat değeri daha yüksek eserler verildi. Hak, hukuk, adalet, hürriyet, cariyelik, Doğu-Batı çatışması, yanlış Batılılaşma gibi toplumsal temalar işlenmiştir. Şiirin konusu genişletilmiş, bireysel konulara dönülmüştür. Tiyatro, halkı eğitmek için bir okul gibi düşünülmüştür. Tiyatro eserleri oynanmak için değil okunmak için yazılmıştır. Eserler teknik bakımdan kusurludur. Teknik bakımdan daha sağlam eserler verilmiştir. Yazıya Tepkini Göster! Bir nevi batılılaşma hareketi olarak da öne çıkan tanzimat dönemi, ülkede düzeni sağlamak amaçlı da ele alınan bir uygulama olarak öne çıkıyor. Bu doğrultuda idari, askeri, eğitim ve hukuk ile beraber sanat üzerinden de farklı çalışmalarının ele alındığı dönem olarak tarihe geçti. Tanzimat Dönemi Nedir? Osmanlı döneminde 1839 ve 1876 yıllarını kapsayan ve birçok yeniliğe imza atılan 37 yıllık döneme tazminat dönemi denilmektedir. Bu akım içerisinde padişah olanlar ise sırasıyla Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz olarak öne çıkıyor. Bu dönemde Tanzimat fermanı ile beraber aynı zamanda ıslat fermanları üzerinde belirli dönemler içerisinde yenilikler yapılmaya çalışıldı. Tanzimat Dönemi Özellikleri Nelerdir? Siyasi ve askeri ile beraber pek çok alan açısından edebi bir akım olarak da öne çıkacak Tanzimat dönemi, 1. ve 2. olmak üzere farklı yıllarda ele alınmıştır. Bu akım batılılaşma yönünde ilerlemek ve ülkeyi kalkındırmak amaçlı değerlendirilmiştir. Tabii farklı tarihlerde olduğu için özelliklerde değişkenlik göstermektedir. Öncelik olarak bir tazminat dönemi özellikleri ele alındığı zaman; - Bu dönemde sanat batılılaşma amaçlı ele alınmıştır. - Tüm eserler halkın anlayacağı bir dilde yazılmıştır. - Divan edebiyatı belli bir anlayışı anlatmak amaçlı geliştirilmiştir. - Şiirlerde yeni konular işlenmiştir. - Özellikle tiyatro açısından sahne dili ve tekniği konusunda başarılı bir dönem geçirilmiştir. Bu özelliklerin ardından 2. Tanzimat Döneminde farklı özellikler ortaya çıktı. - Bu dönemde toplum sorunlarından uzaklaşarak sanat ilkesi öne çıkmıştır. - Dilde sadeleştirme çabasına girilmiştir. - Şiirin konusu genişletmek suretiyle bireysel konulara girmiştir. - Romanda Realizm görülmesi ile beraber aynı zamanda naturalizm ön plana çıkmıştır. ve 2. Tanzimat Döneminin Oluşumu ve Önemi 1800'lü yıllarda farklı toplumların Osmanlı döneminde bir arada yaşayabilmesi için ve karmaşa çıkmaması adına, Tanzimat dönemi büyük öneme sahip olmuştur. Özellikle Avrupa Devletlerini ve diğer devletlere ayaklandırmamak adına, daha çok ülkedeki yabancıların haklarını öne çıkarmak amacıyla ele alınmıştır. Bu doğrultuda özellikle edebi akım ile beraber pek çok farklı sanat üzerinden 1. ve 2. Tanzimat Dönemi ortaya çıkmıştır. Doğal olarak bu durum askeri, siyasi ve toplumsal olarak da öne çıkmış, ülkenin daha da kötü bir hale gelmemesi için batı örnek alınmıştır. TANZİMAT 1 - 2. DÖNEM KARŞILAŞTIRMASI BİRİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATI 1860-1876 Divan edebiyatının anlaşılamazlığından kutulmak ve Batılı edebiyatını Türk edebiyatına uygulamayı istemişler fakat biçim yönüyle Divan edebiyatından kopamamışlardır. Konu olarak; vatan, millet, hak, adalet, özgürlük gibi kavramlar ilk kez bu dönemde kullanılmıştır. İlk kez batılı anlamda esereler bu dönemde verilmiştir. İlk noktalama işaretleri bu dönemde kullanılmıştır. Edebiyattan toplumun bilinçlenmesi amacıyla yararlanılmıştır. ''Sanat toplum içindir'' görüşünü savunmuşlardır. Dilde sadeleşmeyi savunmuş, fakat bunda başarılı olunamamıştır. İlk kez roman, hikaye, tiyatro, gazete, makale, fıkra, eleştiri, anı ve bunun gibi birçok tür bu dönemde kullanılmaya başlanmıştır. Başlıca şairleri Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Şemsettin Sami, Ahmet Mithat, Ahmet Vefik. İKİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATI 1876-1895 Bireysellik ön plana çıkmıştır. Sanat için sanat, görüşü benimsenmiştir. Dil ağırlaşmıştır. Siyasi baskıdan dolayı edebiyatçılar fikirlerini hürce savunamamış, eserlerinde kişisel duygularını ve düşüncelerini dile getirilmişlerdir. Konu olarak Kölelik ve cariyelik işlenmiştir. Tiyatro metinleri oynanmak için değil okunmak için yazılmıştır. Gazetecilik, önemini yitirmiştir. Hece ile birlikte aruz kullanılmıştır. Divan edebiyatı nazım biçimleri bırakılmıştır. Şairler, güzel olan her şeyi şiirin konusu yapmışlardır. Bu yönüyünden dolayı Servet-i Fünun şiirinin alt yapısını oluşturmuştur. Roman ve öykü yazmada birinci döneme göre daha başarılı ürünler verilmiştir. Bu dönemde ürünler veren Muallim Naci, Dinav edebiyatının tek savunucusudur. Başlıca şairleri Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit Tarhan, Sami Paşazade Sezai, Muallim Naci, Nabizade Nazım. Bu blogdaki popüler yayınlar Şinasi'nin "Münacaat" şiirinin beyitleri ve açıklamaları MÜNÂCAAT Hak Teâlâ azamet âleminin pâdişehi Lâ-mekândır olamaz devletinin taht-gehi 1 Hâsdır Zât-ı İlâhisine mülk-i ezelî Bî-hudûd anda olan kevkebe-i lem-yezeli 2 Eser-i hikmetidir yerle göğün bünyâdı Dolu boş cümle yed-i kudretinin îcâdı 3 İzzet ü şânını takdis kılar cümle melek Eğilir secde eder pîş-i celâlinde felek 4 Emri vech üzre yer eyler gece gündüz hareket Değişir tâzelenir mevsim-i feyz ü bereket 5 Pertev-i rahmetinin lem'asıdır ayla güneş Tâb-ı hışmından alır alsa cehennem âteş 6 Şerer-i heybet-i ulviyyesidir yıldızlar Anların şûlesi gök kubbesini yaldızlar 7 Kimi sâbit kimi seyyar be-takdîr-i Kadîr Tanrı'nın varlığına her biri bürhân-ı münîr 8 Varlığın bilme ne hâcet küre-i âlem ile Yeter isbâtına halk ettiği bir zerre bile 9 Göremez zâtını mahlûkunun âdî nazarı Hisseder nûrunu amma ki basiret basan 10 Vahdet-i zâtına aklımca şehâdet lâzım Can ü gönlümle münâcât ü ibâdet lâzım11 Neş'e-i şevk ile âyâtına tapmak dilerim Anla var Hâ MÜNACAT ŞİİRİNİN ÇEVİRİSİ MÜNACAT Hak-teâlâ azamet âleminin pâdişehi Lâ-mekândır olamaz devletinin taht-gehi Hak-teâlâ Allah. Azamet büyüklük, ululuk. Lâ olumsuzluk eki. Taht-gehi taht yeri. Allah büyüklük aleminin padişahı, mekansızdır, devletinin olmaz taht yeri. Hâsdır zât-ı ilâhisine mülk-i ezelî Bî-hudûd anda olan kevkebe-i lemyezelî Zât-ı ilâhisine ilahi zatına, kendisine. Ezelî başlangıcı, öncesi olmayan. Mülk-i mülk. Bî olumsuzluk eki. Hudûd sınır, uç, bucak. Kevkeb yıldız. Lemyezelî bakilik, kalıcılık. Başlangıcı olmayan mülk Allah’ın kendisine ilahi zatına hastır. Onda sınırsız olan kalıcılık gösterisidir. Eser-i hikmetidir yerle göğün bünyâdı Dolu boş cümle yed-i kudretinin îcâbı Bünyâdı asıl esas temel, yapı. Yed-i kudretinin kudret elinin. Eser-i hikmetidir hikmet eseri. Yerle göğün yapısı hikmet sebebinin eseridir. Dolu, boş, hepsi kudret elinin icadıdır. İzzet ü şânını takdîs kılar cümle melek Eğilir secde eder pîş-i DİRSE HAN OĞLU BOĞAÇ HAN DESTANINDAKİ MOTİFLER DİRSE HAN OĞLU BOĞAÇ HAN DESTANINDAKİ MOTİFLER ÖZET Bu makalede Dede Korkut kitabındaki ilk hikâye olan Dirse Han Oğlu Boğaç Han hikâyesindeki motifleri işleyeceğim. Bu makalede ilk olarak Dede Korkut kitabından biraz bahsedecek ve daha sonra kısaca motif hakkında bilgi vereceğim. Verilecek olan genel bilgilerden sonra da asıl konum olan motifleri yerlerinde gösterip tek tek açıklayacağım. DEDE KORKUT KİTABI HAKKINDA GENEL BİLGİ 15. yüzyılın ikinci yarısından sonra yazıldığı tahmin edilen Kitab-ı Dede Korkut Ala Lisan-ı Taife-i Oğuzan tam olarak nerede ve ne zaman yazıldığı bilinmemektedir. Bir giriş ve on iki tane hikâye bölümünden oluşur. Yazıya geçireni de belli değildir. İki nüshası bulunmaktadır. Biri başlarında Dresden de bulunan Dresden nüshası bir diğeri ise ortalarında Vatikan’da bulunan Vatikan nüshasıdır. Burada geçen Dede Korkut kişiliği hakkında tarihi kaynaklarda bilgi yoktur. Lakin bu hikâyelerde Dede Korkut sözü geçen, bilgili, ağzı dualı bir kişid Tanzimat dönemi edebiyatı, bu dönemin siyasi ve kültürel olaylarının sonucu ortaya çıkan bir edebi akımdır. Bu edebiyat akımının başlangıcı 1839 yılıdır. Batılı bir metodu ve öz bakımından milli yapıyı birleştirmeyi hedefleyen bir edebiyat dönemidir. Tanzimat Dönemi Nedir? Tanzimat dönemi, Osmanlı İmparatorluğu’nun 1839 ile 1876 arasındaki 37 yıllık dönemi kapsamaktadır. Tanzimat dönemi padişahları, Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz’dir. Bu dönemde yaşanan en önemli gelişme Tanzimat fermanı ve Islahat fermanıdır. ve 2. Dönem Tanzimat Edebiyatının Özellikleri Dönem Tanzimat Edebiyatının Özellikleri; – Divan edebiyatını eleştirmelerine rağmen bu edebiyatın etkisinden kurtulamamışlardır. – Vatan, millet, hak, adalet ve özgürlük kavramları ilk defa bu dönemde kullanılmaya başlandı. – Batılı anlamda ilk eserler bu dönemde verilmeye başlanmıştır. – Toplumu bilinçlendirmek için edebiyatı bir araç olarak görmüşlerdir. – Dilin sadeleşmesi gerektiğini söylemişlerdir. Fakat bu konuda başarılı olunamamıştır. – Roman, modern hikaye, tiyatro, gazete, eleştiri, anı bu dönemde kullanılmaya başlanılmıştır. – Bu dönemin sanatçıları aynı zamanda devlet adamı sıfatını da taşırmışlardır. – Klasizim, romantizmden etkilenilmiştir. Dönem Tanzimat Edebiyatının Özellikleri; – Bireysel konulara dönülmüştür. – Sanat, sanat içindir görüşü benimsenmiştir. – Tiyatro eserleri, oynanmak için değil okumak için yazılmıştır. – Realizm ve natüralizm baskın akımlar olarak göze çarpar. – Birinci dönemde kullanılan Divan edebiyatı, nazım biçimleri bırakılmaya başlanmıştır. – Şiirin konusu genişletilmiş, sanatçılar; güzel olan her şey şiirin konusu olabilir, anlayışını savunmuşlardır. – Roman ve öykü tekniği gelişir. Birinci döneme göre daha nitelikli ürünler verilmeye başlanmıştır. – Betimlemeler ilk döneme göre daha ölçülüdür. – Realizm akımının etkisi ile gözleme önem verilmiş, olay ve kişiler daha gerçekçi bir anlayış ile anlatılmıştır. – Tanzimatın ikinci döneminde eserler veren Muallim Naci, bu dönemde Divan edebiyatının tek savunucusu olmuştur. Tanzimat Dönemi Edebiyatı Sanatçıları Birinci dönem Tanzimat dönemi edebiyatı sanatçıları; – Şinasi Edebiyatımıza birçok yeniliğin yerleşmesini sağlamıştır. İlk makaleyi yazan sanatçıdır. Bu makale tarih sayfalarına geçen Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi’dir. İlk özel gazeteyi çıkarmıştır. İlk özel gazete; Tercüman-ı Ahval’dir. Eserleri Durub u Emsalı Osmaniyye Osmanlı Atasözleri Kitabı, Tercüme i Manzume Çeviriler, Mümtehabat-ı Eşar şiirleri, Divan-ı Şinasi, Tasvir-i Efkar. – Namık Kemal Vatan şairimizdir. Vatan, millet, özgürlük kelimelerini edebiyatta ilk kullanan kişidir. İlk tarihi romanımız Cezmi, ilk edebi romanımız ise İntibah’tır. Tiyatroları; Vatan yahut Silistre, Zavallı Çocuk, Gülnihal, Kara Bela. – Ziya Paşa İlk edebiyat tarihi taslağı sayılan Harabat eserini yazmıştır. Eserleri; Zafername, Harabat, Eş’ar-ı Ziya Defter-i Amal, Terkib-i Bent. – Ahmet Mithat Efendi Halk için roman geleneğini benimsemiştir. En üretken yazar olarak anılır. Yazı makinesi olarak da bilinir. Otuz altısı roman olmak üzere 200’e yakın eseri mevcuttur. Eserleri; Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Felatun Bey ve Rakım Efendi, Yeryüzünde Bir Melek, Henüz On Yedi Yaşında. – Şemsettin Sami Dönemin en büyük dil bilginlerinden biridir. 1850-1904 yılları arasında yaşamıştır. Taaşşuk-u Talat ve Fitnat adlı ilk romanı yazmıştır. Kamus u Türki adlı sözlüğü yazmıştır. Kamus u Fransevi ve Kamus-ı Alam’ı da kaleme almıştır. İkinci Dönem Tanzimat Dönemi Edebiyatı Sanatçıları; Recaizade Mahmut Ekrem İlk realist roman olan Araba Sevdası’nı kalem almıştır. Tevfik Fikret’in akıl danıştığı bir kişidir. Tiyatroları; Afife Anjelik, Çok Bilen Çok Yanılır ve Vuslat’tır. Zemzeme, Nağme-i Seher, Tefekkür, Yadigar-ı Sebap başlıca şiirleridir. Romanları arasında Muhsin Bey’de beğeni kazanmıştır. Abdülhak Hamit Tarhan Edebiyatımızın en bireysel şairlerindendir. Batılılaşma hareketinin asıl öncüsü olarak kabul edilir. Kendisine ” Şairi Azam ” lakabı verilmiştir. Makber, Ölü, Bunlar O’dur, Hacle, Garam, İlham-ı Vatan şiir kitaplarıdır. Muallim Naci Batılı şiirler yazmıştır. Dili ağır ama başarılıdır. Eserleri; Ateşpare, Füruzan, Şerare, Demdeme, Muallim, Islahat-ı Edebiye sözlük. Nabizade Nazım İlk köy romanı olan Karabibik’i yazmıştır. Realizm ve natüralizmin öncülerindendir. İlk psikolojik roman denemesi olan Zehra’yı yazmıştır. Kaynak Hürriyet 0 LYS Edebiyat Konu Anlatımları 12 Ağustos 2017 I. Tanzimat Dönemi Edebiyatı ve II. Tanzimat Dönemi Edebiyatı Karşılaştırması Tanzimat I. Dönem Özellikleri Tanzimat II. Dönem Özellikleri Bu döneme “Şinasi-Ziya Paşa-Namık Kemal” okulu da denmiştir. Bu döneme “Ekrem-Hamit-Sezai” okulu da denmiştir. Toplum için sanat anlayışı benimsenmiş, edebiyat halkın eğitilmesinde bir araç olarak görülmüştür....

tanzimat 1 ve 2 dönem özellikleri karşılaştırması